Hoàn thiện Luật Xuất bản để theo kịp thực tiễn

Thực tiễn thay đổi, sách giả, sách lậu không chỉ xuất hiện tại các cơ sở in hoặc điểm bán trực tiếp mà còn được quảng bá, giao dịch trên sàn thương mại điện tử, các ứng dụng thậm chí các nền tảng xuyên biên giới. Việc sửa đổi Luật Xuất bản vì thế được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý chặt chẽ hơn bảo vệ quyền lợi của tác giả, nhà xuất bản và bạn đọc.

Không chỉ sách in, sự phát triển của xuất bản điện tử cũng kéo theo nhiều hình thức xâm phạm bản quyền mới. Các tệp sách điện tử bị sao chép, phát tán trái phép trên không gian mạng không chỉ gây thiệt hại cho nhà xuất bản, tác giả mà còn làm méo mó môi trường xuất bản lành mạnh. Trong khi đó, nhiều quy định của Luật xuất bản hiện hành chưa bao quát được hoạt động phát hành trên nền tảng số và các dịch vụ xuyên biên giới

Theo các chuyên gia, khoảng trống lớn nhất hiện nay là trách nhiệm pháp lý trên môi trường số chưa xác định rõ, khi sách giả hoặc sách điện tử bi phạm xuất hiện trên sàn thương mại điện tử việc xác định đơn vị nào phải ngăn chặn, gỡ bỏ, cung cấp dữ liệu phục vụ xử lý vẫn còn nhiều vướng mắc.

Những bất cập đó đang được đưa ra trong Dự thảo Luật Xuất bản sửa đổi. Dự thảo đã bổ sung nhiều hành vi bị nghiêm cấm đối với sách giả, sách lậu và xuất bản phẩm điện tử vi phạm bản quyền. Đây được đánh giá là bước chuyển quan trọng từ tư duy quản lý hoạt động xuất bản truyền thông sang quan trị toàn bộ hệ sinh thái xuất bản trên môi trường số, gắn với trách nhiệm từng chủ thể tham gia chuỗi xuất bản và phát hành. 

Việc sửa đổi Luật Xuất bản không chỉ nhằm siết chặt quản lý đối với sách giả, sách lậu hay vi phạm bản quyền trên môi trường số. Quan trọng hơn, đây là cơ sở để xây dựng một thị trường xuất bản minh bạch, bảo vệ quyền lợi của tác giả, nhà xuất bản và bạn đọc, đồng thời tạo động lực thúc đẩy xuất bản truyền thống và xuất bản số cùng phát triển trong kỷ nguyên số.