Những vụ cháy tại các đô thị lớn ngày càng cho thấy rõ tính chất phức tạp, bất ngờ và đòi hỏi cao về khả năng tiếp cận hiện trường.

Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu, ứng dụng các thiết bị đặc thù, phù hợp địa bàn dân cư chật hẹp – không còn là nhu cầu, mà là mệnh lệnh từ thực tiễn.

Trước thực tế đó…nhiều sáng kiến đã ra đời.

Tiêu biểu như xe mô tô chữa cháy và cứu nạn cứu hộ đa năng – do Đại học PCCC nghiên cứu và chế tạo – với khả năng len lỏi vào các ngõ hẹp, mang theo đầy đủ thiết bị chuyên dụng.

Hay Robot 114 có thể tiếp cận hiện trường nguy hiểm, phun bọt khí, mang theo camera truyền hình ảnh về trung tâm chỉ huy.

Không chỉ là sản phẩm sáng tạo, đây còn là minh chứng cho tư duy khoa học ứng dụng, lấy thực tiễn chiến đấu làm nền tảng nghiên cứu.

Thượng tá Trần Đức Hoàn, Phó Trưởng khoa Tự động và Phương tiện Kỹ thuật PCCC và CNCH, Trường ĐH PCCC cho biết, robot chữa cháy các công trình công nghiệp hay còn gọi là “Robot chữa cháy 114” là 1 sản phẩm khoa học được thiết kế chế tạo nhằm mục đích để chữa cháy và cứu nạn cứu hộ trong môi trường nhiệt độ cao, khói khí độc và đặc biệt là những môi trường có thể phát sinh ra những hóa chất phóng xạ mà ảnh hưởng đến tính mạng và sức khỏe của cán bộ chiến sĩ… Đây là một sản phẩm có tính ứng dụng rất lớn và qua quá trình nghiên cứu và thử nghiệm thì robot cũng đã được thử nghiệm ở Trung tâm Nghiên cứu ƯDKHKT, PCCC và CNCH của nhà trường.

Góp phần hiện thực hóa những sản phẩm khoa học đặc thù ấy là đội ngũ giảng viên, các nhà khoa học của Đại học PCCC.

Nhiều đề tài cấp Bộ đã được thương mại hóa, đưa vào sử dụng tại các đơn vị thực chiến.

Việc chủ động xây dựng đội ngũ giảng viên, nghiên cứu viên, tạo cơ chế khuyến khích sinh viên, học viên tham gia đề tài, sáng kiến… đang giúp trường Đại học PCCC nói riêng và các trường, học viện trong CAND nói chung…. trở thành trung tâm khoa học, công nghệ đặc thù, đóng góp trực tiếp cho công tác chiến đấu, quản lý nhà nước về ANTT.

Trung tá Nguyễn Văn Phong, Đội trưởng đội tổng hợp, Phòng 4, trường Đại học PCCC cho biết, thời gian vừa qua những khó khắn vướng mắc trong công tác NCKH đã được Đảng, Nhà nước cũng như Bộ Công an đã tập trung tháo gỡ. Trong đó, phai kể đến chính là NQ57 của Bộ Chính trị về xác định đổi mới đột phá KHCN, chuyển đổi số quốc gia cũng là NQ12 của Bộ Chính trị. Bên cạnh đó với cơ sở, hạ tầng của trường Đại học PCCC hiện nay với hệ thống phòng học phòng thí nghiệm, trong đó có nhiều phòng thí nghiệm đạt chuẩn ISO 17025. Đồng thời nhà trường cũng đang tích cực triển khai các hoạt động để báo cáo bộ cho phép đầu tư xây dựng thêm các phòng học thí nghiệm trong điểm quốc gia đạt chuẩn ISO 17025. Từ đó, đây cũng là cơ sở hạ tầng rất quan trọng để phục vụ công tác đào tạo NCKH của nhà trường.

Đai tá Phạm Văn Năm, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học PCCC cho biết, trong năm 2024 – 2025 thì nhà trường xác định 3 nhiệm vụ chủ yếu trong công tác NCKH. Nhiệm vụ thứ nhất, xây dựng phòng thí nghiệm trọng điểm để gắn công tác đào tạo lí thuyết với thực hành. Nhiệm vụ thứ 2 xây dựng hệ thống phòng học mô phỏng và các công trình huấn luyện về kĩ thuật và chiến thuật thực hiện cho công tác chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ nhằm rèn luyện kĩ – chiến thuật và bản lĩnh cho cán bộ chiến sĩ. Nhiệm vụ thứ 3 là tiến hành nghiên cứu tích hợp những phương tiện kĩ thuật về chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ làm sao cho gắn liền với tình trạng thực tế tại Việt Nam.

Phương châm “học đi đôi với hành”, “nghiên cứu gắn với thực tiễn chiến đấu” đang được các trường, học viện Công an cụ thể hóa bằng chính những mô hình giảng dạy tích hợp, những giờ thực hành trong xưởng cơ khí, phòng mô phỏng, và các công trình nghiên cứu khoa học mang tính ứng dụng cao.

Những bước tiến từ phòng thí nghiệm ra hiện trường, từ ý tưởng đến sản phẩm, đang tạo nên một nền khoa học thiết thực, góp phần bảo vệ bình yên cho nhân dân từ chính sức trẻ, trí tuệ và lòng yêu nghề của người chiến sỹ hôm nay./.