Ngăn chặn tin giả do AI tạo ra

Video lan truyền lũ lụt sai sự thật. Hay những giọng nói quen thuộc.

Trong thời đại AI phát triển chóng mặt, tin giả không còn là những dòng chữ bịa đặt, mà đã biến thành hình ảnh, âm thanh, thậm chí là cả con người ảo.

Và nguy hiểm hơn, người xem khó có thể phân biệt được thật hay giả.

Sự bùng nổ của các mô hình AI tạo sinh khiến việc sản xuất nội dung trở nên dễ dàng, rẻ tiền và nhanh chóng hơn bao giờ hết.

Chẳng cần phải có kỹ năng lập trình, chỉ cần vài cú click chuột, cứ thế là có thể tạo ra video giả, giả giọng hoặc dựng lên một câu chuyện không có thật.

Và, số lượng này đã tăng lên chóng mặt trong những năm gần đây.

Ông Nguyễn Minh Đức, Giám đốc điều hành Công ty An toàn thông tin CyRadar cho biết, có rất nhiều các hình thức giả mạo sử dụng AI, đầu tiên có thể tạo ra các hình ảnh không có thật về 1 cá nhân hay 1 sự kiện nào đó, về mức độ nguy hiểm của nó cũng rất đa dạng có thể được sử dụng để lừa đảo trực tuyến, chúng ta có thể mất tiền hoặc mất thông tin, hoặc có thể lan truyền những thông tin không đúng sự thật, gây hoang mang dư luận.

Tin giả do AI gây ra không chỉ làm người dân hoang mang, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín cá nhân, tổ chức, gây bất ổn cho xã hội.

Song, hiện nay Việt Nam vẫn chưa có quy định pháp lý cụ thể để xử lý các hành vi lạm dụng deepfake hoặc AI tạo sinh trong việc phát tán thông tin sai lệch.

Luật sư Đặng Văn Cường, Văn phòng Luật sư Chính Pháp cho biết, chưa có quy định pháp luật cụ thể về hoạt động sản xuất clip do AI tạo ra phải theo quy trình nào và dán nhãn như thế nào. hiện nay chỉ xử lý quy định chung hành vi đưa tin sai sự thật, bịa đặt. rõ ràng hành vi này phải đưa vào quy định cấm. Từ việc đưa vào quy định cấm sẽ có cơ sở pháp lý để áp dụng chế tài hành chính hoặc hình sự nếu như có vi phạm.

Khi công nghệ vượt qua nhận thức của con người, thì đòi hỏi ý thức và pháp luật cần đi kịp để bảo vệ sự thật.

Luật An ninh mạng 2025 đã bổ sung quy định cấm sử dụng AI để tạo, chỉnh sửa và lan truyền clip, hình ảnh, âm thanh, bôi nhọ hoặc thông tin sai sự thật.

Đây là bước đi kịp thời và cần thiết, thể hiện quyết tâm xây dựng hành lang pháp lý rõ ràng và mạnh mẽ để xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, răn đe những đối tượng sản xuất và phát tán nội dung giả mạo.

Điều này không chỉ giúp kiểm soát thông tin độc hại, mà còn thúc đẩy các tổ chức, cá nhân, đặc biệt là các nền tảng mạng xã hội nâng cao trách nhiệm kiểm duyệt nội dung, tạo môi trường trực tuyến an toàn hơn cho mọi người dùng.

Ông Trịnh Xuân An, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội cho biết, sử dụng AI để thực hiện các hành vi xâm phạm đến an ninh quốc gia và TT an toàn xã hội để vi phạm pháp luật đây là vấn đề chúng tôi đã nhận diện để tham vấn xây dựng luật này. Tôi cho rằng cần có điều khoản quản lý AI trên không gian mạng bởi vì AI đây là 1 công cụ phương tiện vừa ứng dụng công nghệ, vừa để các đối tượng lợi dụng để vi phạm pháp luật, chiếm 1 tỷ lệ rất lớn trên không gian mạng.

Luật An ninh mạng 2025 sẽ là hàng rào pháp lý quan trọng để ngăn chặn việc lợi dụng AI cho mục đích xấu.

Song, hơn hết, mỗi chúng ta, với tư cách là công dân số, cần tỉnh táo trước mỗi thông tin, có trách nhiệm trong mỗi lượt chia sẻ, và luôn đặt câu hỏi: Đây có thật sự là sự thật.

Vì trong thời đại của deepfake, niềm tin không còn đến từ những gì mắt thấy tai nghe, mà đến từ sự hiểu biết và tỉnh táo của chính chúng ta.