(ANTV) - Học sinh phổ thông cả nước đã tựu trường, chuẩn bị bước vào năm học mới. Tuy nhiên, phụ huynh vẫn chạy đôn chạy đáo tìm kiếm, chọn lựa từng quyển trong các bộ sách giáo khoa khác nhau. Vấn đề một hay nhiều bộ sách giáo khoa vẫn đang được dư luận đặt ra với nhiều ý kiến trái chiều, nhưng tựu trung vẫn làm sao đảm bảo được mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.
Bao cấp là cơ chế ở một giai đoạn nhất định. Ở đó có nền kinh tế tập trung, Nhà nước cung cấp mọi nhu cầu về đời sống con người theo một cơ chế phân phối. Ngược lại là cơ chế thị trường, xã hội chấp nhận đồng thời nhiều thành phần kinh tế. Tuy nhiên, thực tế ở một số lĩnh vực, khái niệm “bao cấp” ngày nay được dùng để chỉ sự bao biện, làm thay, không phát huy năng lực bản thân con người và của từng địa phương. Nhận thức và cơ chế phát hành sách giáo khoa (SGK) hiện nay là một thực tế minh họa khá sinh động về tư tưởng bao cấp ấy.
Tôi còn nhớ vào năm 1962-1963, bản thân thi đậu vào lớp đệ thất trường công lập của tỉnh (lớp 6 bây giờ). Công việc đầu tiên của cậu bé 11 tuổi từ huyện lên tỉnh chuẩn bị học liệu cho mình là đi mua SGK. Câu chuyện tưởng đâu là phức tạp, nhưng thực tế đã diễn ra rất nhẹ nhàng, trở thành một kỷ niệm đẹp của thời thơ ấu khi được tự tay chọn mua quyển sách mình sử dụng tại một cửa hiệu sách lớn mà từ trước đến giờ chưa có dịp đặt chân vào.
Có người hỏi tôi căn cứ vào đâu mà cậu bé 11 tuổi chọn được sách học, câu trả lời của tôi lúc bấy giờ là căn cứ vào sách thầy cô đang sử dụng để dạy mình và căn cứ vào cách trình bày diễn đạt dễ hiểu của sách. Và, có lẽ là nhờ vào suy nghĩ giản đơn, cụ thể và rõ ràng của mình và của xã hội.
Sự phức tạp, có nhiều ý kiến khác nhau về SGK hiện nay, theo tôi là vì nhận thức chưa nắm rõ sự khác biệt giữa quan niệm cũ - mới đang trong quá trình chuyển đổi từ quan niệm SGK là pháp lệnh sang quan niệm SGK là tài liệu học tập, tham khảo. Chủ trương đổi mới từ một bộ SGK sang nhiều bộ sách cũng là vấn đề cần phải được quán triệt, thấm nhuần trong các tầng lớp xã hội và giữa các thế hệ phụ huynh, học sinh về mục đích, ý nghĩa và phương thức triển khai.
Cơ chế phát hành SGK cũng đang thay đổi từ bao cấp, phân phối sang phát hành theo cơ chế thị trường. Đổi mới chương trình dẫn đến tất yếu phải biên soạn và phát hành SGK mới cũng là một vấn đề khiến nhiều người không hài lòng vì thay đổi sách quá nhiều lần; trong khi quá khứ thì anh chị em trong gia đình truyền cho nhau sử dụng mà không cần phải mua sách mới hàng năm.
Những vấn đề nêu trên là một trong những yếu tố cơ bản của công cuộc đổi mới giáo dục nước nhà theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI (về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế), nhưng chúng ta chưa tạo điều kiện đủ để xã hội chia sẻ, đồng tình.
Trong khi đó, chúng ta lại tập trung quá nhiều vào việc tập huấn để giáo viên chọn sách và tham mưu cho các cấp chính quyền ra quyết định chọn sách thay cho học sinh. Đây là cách làm gián tiếp đã giới hạn năng lực chuyên môn cũng như trách nhiệm của giáo viên, và đặc biệt là đã tước đi quyền được lựa chọn sách của học sinh.
Việc để học sinh chọn sách là một việc làm đúng với tinh thần nghị quyết của Quốc hội cho phép phát hành đồng thời nhiều bộ SGK; đúng với quan điểm SGK chỉ là tài liệu tham khảo, không phải là pháp lệnh; và quan trọng nhất là làm cho học sinh thích thú học tập, thể hiện sự trưởng thành trong quá trình học tập của mình. Hơn nữa, SGK được phát hành đều là những bộ sách do cơ quan thẩm quyền của Bộ GD-ĐT thẩm định.
Đây là bộ lọc quan trọng để đảm bảo về tính chính trị, đạo đức, văn hóa và học thuật của từng quyển sách được phép in ấn. Với nhận thức như vậy, chúng ta không cần phải lo sợ việc học sinh chọn sách sai lầm. Đây là cách làm tốt nhất để góp phần giải quyết tư tưởng bao cấp trong nhà trường một cách tích cực.
Đổi mới giáo dục nước nhà theo hướng phát triển năng lực cho người học thì việc giao quyền chủ động cho học sinh trong quá trình chọn lựa học liệu của mình là một việc làm phù hợp. Bên cạnh việc tự chọn sách cho học sinh thì quá trình tổ chức giáo dục trong nhà trường ở nhiều lĩnh vực khác cũng cần được vận dụng quan điểm này để phát triển tốt nhất tinh thần tự học, chủ động, sáng tạo của học sinh thay cho việc bao biện làm thay của thầy, cô giáo.
Nhưng chúng ta biết rằng, việc bao biện làm thay dễ hơn là hướng dẫn, tổ chức cho học sinh chủ động và tự lực học tập rất nhiều, đòi hỏi mỗi thầy, cô giáo phải quán triệt tinh thần đổi mới ấy trong suy nghĩ và trong từng hành động của mình. Năm học mới 2023-2024 đã bắt đầu, chúng ta hy vọng những nhà giáo dục và xã hội sẽ có dịp nghiên cứu, quán triệt một lần nữa về công cuộc đổi mới theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW.
TS HUỲNH CÔNG MINH - Nguyên Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM
(ANTV) - TAND thành phố Hà Nội vừa mở phiên tòa xét xử sơ thẩm bị cáo Vũ Ngọc Tý, cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn vàng bạc đá quý ATV Group.
(ANTV) - Trong quá trình tuần tra kiểm soát trên đường Hồ Thị Hương, phường Long Khánh, TP. Đồng Nai, chiều qua, lực lượng CSGT đã phát hiện 2 người đi xe mô tô có biểu hiện nghi vấn, qua kiểm tra phát hiện 8 ống nhựa chứa ma túy đá.
(ANTV) - Một vụ việc đặc biệt nghiêm trọng diễn ra trong thời gian dài liên quan đến hành vi chỉnh sửa các số liệu phân tích quan trắc vừa bị Cục Cảnh sát ĐTTP về ma túy phối hợp với Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm về môi trường phát hiện.
(ANTV) - Xây dựng xã hội không ma túy cần quyết tâm và nỗ lực của không chỉ lực lượng chức năng, mà là cộng đồng trách nhiệm của toàn xã hội. Mới đây, Đảng bộ Viễn thông Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Công an TP.HCM tổ chức hội nghị ra mắt mô hình “Đơn vị không ma túy” nhằm xây dựng nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và người lao động, đồng thời tạo sự chủ động phòng ngừa từ nơi làm việc đến gia đình và cộng đồng.
(ANTV) - Trong truyền thống văn hóa của dân tộc ta, "tương thân tương ái", "lá lành đùm lá rách" luôn là giá trị đạo đức cốt lõi, là chỗ dựa tinh thần cho mỗi người dân lúc gian nguy, hoạn nạn. Thế nhưng, thời gian qua, dư luận không khỏi nhói lòng và bức xúc trước những hành vi lợi dụng sự khó khăn, hoạn nạn của người khác để trục lợi cá nhân.
(ANTV) - Thời gian gần đây liên tiếp xảy ra các vụ tai nạn giao thông liên quan đến xe tập lái, trong đó có những vụ gây hậu quả nghiêm trọng. Những sự cố này một lần nữa đặt ra yêu cầu về việc kiểm soát chặt chẽ hơn quá trình đào tạo, sát hạch kỹ năng lái xe, đặc biệt là kỹ năng xử lý tình huống thực tế trên đường.
(ANTV) - Ứng dụng Vn-eID không chỉ là nền tảng phục vụ định danh và thực hiện các thủ tục hành chính trên môi trường số, VNeID đang từng bước trở thành công cụ kết nối người dân với các hoạt động của cơ quan nhà nước, trong đó có việc tham gia góp ý xây dựng chính sách, pháp luật. Thông qua ứng dụng VNeID, người dân có thể thuận tiện tiếp cận và đóng góp ý kiến đối với dự thảo các bộ luật ngay trên điện thoại di động.
(ANTV) - Trong bối cảnh dữ liệu trở thành tài nguyên chiến lược, trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh chóng, không gian mạng trở thành không gian tác chiến mới. Công tác bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, bảo mật thông tin không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật mà là vấn đề an ninh quốc gia, chủ quyền quốc gia, ổn định chính trị, xã hội và năng lực cạnh tranh quốc gia, do đó, công tác này không chỉ dừng ở phòng ngừa, mà phải được kiểm chứng thường xuyên thông qua các hoạt động diễn tập thực chiến.
(ANTV) - Một trong những kiệt tác nổi tiếng nhất của danh họa Pháp Pierre-Auguste Renoir lần đầu tiên được đưa tới Anh, trong khuôn khổ triển lãm mới tại Phòng trưng bày Quốc gia ở London.
(ANTV) - Những viên gạch Lego vốn được xem là món đồ chơi dành cho trẻ em, nhưng hiên nay, ngày càng có nhiều người trưởng thành tìm thấy niềm vui trong việc lắp ráp và sưu tầm. Tại Đan Mạch, hơn 1.000 người hâm mộ Lego từ khắp nơi trên thế giới vừa hội tụ để chia sẻ đam mê. Đằng sau thú chơi này là một xu hướng tiêu dùng đang ngày càng rõ nét: người lớn tìm về những niềm vui của tuổi thơ.
