(ANTV) - Học sinh phổ thông cả nước đã tựu trường, chuẩn bị bước vào năm học mới. Tuy nhiên, phụ huynh vẫn chạy đôn chạy đáo tìm kiếm, chọn lựa từng quyển trong các bộ sách giáo khoa khác nhau. Vấn đề một hay nhiều bộ sách giáo khoa vẫn đang được dư luận đặt ra với nhiều ý kiến trái chiều, nhưng tựu trung vẫn làm sao đảm bảo được mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.
Bao cấp là cơ chế ở một giai đoạn nhất định. Ở đó có nền kinh tế tập trung, Nhà nước cung cấp mọi nhu cầu về đời sống con người theo một cơ chế phân phối. Ngược lại là cơ chế thị trường, xã hội chấp nhận đồng thời nhiều thành phần kinh tế. Tuy nhiên, thực tế ở một số lĩnh vực, khái niệm “bao cấp” ngày nay được dùng để chỉ sự bao biện, làm thay, không phát huy năng lực bản thân con người và của từng địa phương. Nhận thức và cơ chế phát hành sách giáo khoa (SGK) hiện nay là một thực tế minh họa khá sinh động về tư tưởng bao cấp ấy.
Tôi còn nhớ vào năm 1962-1963, bản thân thi đậu vào lớp đệ thất trường công lập của tỉnh (lớp 6 bây giờ). Công việc đầu tiên của cậu bé 11 tuổi từ huyện lên tỉnh chuẩn bị học liệu cho mình là đi mua SGK. Câu chuyện tưởng đâu là phức tạp, nhưng thực tế đã diễn ra rất nhẹ nhàng, trở thành một kỷ niệm đẹp của thời thơ ấu khi được tự tay chọn mua quyển sách mình sử dụng tại một cửa hiệu sách lớn mà từ trước đến giờ chưa có dịp đặt chân vào.
Có người hỏi tôi căn cứ vào đâu mà cậu bé 11 tuổi chọn được sách học, câu trả lời của tôi lúc bấy giờ là căn cứ vào sách thầy cô đang sử dụng để dạy mình và căn cứ vào cách trình bày diễn đạt dễ hiểu của sách. Và, có lẽ là nhờ vào suy nghĩ giản đơn, cụ thể và rõ ràng của mình và của xã hội.
Sự phức tạp, có nhiều ý kiến khác nhau về SGK hiện nay, theo tôi là vì nhận thức chưa nắm rõ sự khác biệt giữa quan niệm cũ - mới đang trong quá trình chuyển đổi từ quan niệm SGK là pháp lệnh sang quan niệm SGK là tài liệu học tập, tham khảo. Chủ trương đổi mới từ một bộ SGK sang nhiều bộ sách cũng là vấn đề cần phải được quán triệt, thấm nhuần trong các tầng lớp xã hội và giữa các thế hệ phụ huynh, học sinh về mục đích, ý nghĩa và phương thức triển khai.
Cơ chế phát hành SGK cũng đang thay đổi từ bao cấp, phân phối sang phát hành theo cơ chế thị trường. Đổi mới chương trình dẫn đến tất yếu phải biên soạn và phát hành SGK mới cũng là một vấn đề khiến nhiều người không hài lòng vì thay đổi sách quá nhiều lần; trong khi quá khứ thì anh chị em trong gia đình truyền cho nhau sử dụng mà không cần phải mua sách mới hàng năm.
Những vấn đề nêu trên là một trong những yếu tố cơ bản của công cuộc đổi mới giáo dục nước nhà theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI (về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế), nhưng chúng ta chưa tạo điều kiện đủ để xã hội chia sẻ, đồng tình.
Trong khi đó, chúng ta lại tập trung quá nhiều vào việc tập huấn để giáo viên chọn sách và tham mưu cho các cấp chính quyền ra quyết định chọn sách thay cho học sinh. Đây là cách làm gián tiếp đã giới hạn năng lực chuyên môn cũng như trách nhiệm của giáo viên, và đặc biệt là đã tước đi quyền được lựa chọn sách của học sinh.
Việc để học sinh chọn sách là một việc làm đúng với tinh thần nghị quyết của Quốc hội cho phép phát hành đồng thời nhiều bộ SGK; đúng với quan điểm SGK chỉ là tài liệu tham khảo, không phải là pháp lệnh; và quan trọng nhất là làm cho học sinh thích thú học tập, thể hiện sự trưởng thành trong quá trình học tập của mình. Hơn nữa, SGK được phát hành đều là những bộ sách do cơ quan thẩm quyền của Bộ GD-ĐT thẩm định.
Đây là bộ lọc quan trọng để đảm bảo về tính chính trị, đạo đức, văn hóa và học thuật của từng quyển sách được phép in ấn. Với nhận thức như vậy, chúng ta không cần phải lo sợ việc học sinh chọn sách sai lầm. Đây là cách làm tốt nhất để góp phần giải quyết tư tưởng bao cấp trong nhà trường một cách tích cực.
Đổi mới giáo dục nước nhà theo hướng phát triển năng lực cho người học thì việc giao quyền chủ động cho học sinh trong quá trình chọn lựa học liệu của mình là một việc làm phù hợp. Bên cạnh việc tự chọn sách cho học sinh thì quá trình tổ chức giáo dục trong nhà trường ở nhiều lĩnh vực khác cũng cần được vận dụng quan điểm này để phát triển tốt nhất tinh thần tự học, chủ động, sáng tạo của học sinh thay cho việc bao biện làm thay của thầy, cô giáo.
Nhưng chúng ta biết rằng, việc bao biện làm thay dễ hơn là hướng dẫn, tổ chức cho học sinh chủ động và tự lực học tập rất nhiều, đòi hỏi mỗi thầy, cô giáo phải quán triệt tinh thần đổi mới ấy trong suy nghĩ và trong từng hành động của mình. Năm học mới 2023-2024 đã bắt đầu, chúng ta hy vọng những nhà giáo dục và xã hội sẽ có dịp nghiên cứu, quán triệt một lần nữa về công cuộc đổi mới theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW.
TS HUỲNH CÔNG MINH - Nguyên Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM
(ANTV) - Sáng ngày 26/2, chủ trì Lễ phát động “Tết trồng cây năm 2026 - Vì một Việt Nam xanh” của Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an nêu rõ, kể từ Tết Nguyên đán Canh Tý năm 1960 - Tết đầu tiên nhân dân ta hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến nay, Tết trồng cây đã trở thành phong trào quần chúng sâu rộng, nét đẹp văn hóa truyền thống của Việt Nam mỗi dịp xuân về.
(ANTV) - Theo báo cáo mới nhất của Liên hợp quốc, tình hình nhân đạo tại Somalia đang xấu đi nghiêm trọng khi khoảng 6,5 triệu người, tương đương gần 1/3 dân số, rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực ở mức khủng hoảng. Hạn hán kéo dài, xung đột và thiếu hụt nguồn tài trợ quốc tế đang đẩy hàng triệu gia đình, đặc biệt là trẻ em, vào nguy cơ suy dinh dưỡng và đói nghèo ngày càng trầm trọng.
(ANTV) - Hôm nay, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an cùng đoàn công tác của Bộ Công an cũng đã thăm và chúc Tết Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Hưng Yên.
(ANTV) - Mỗi dịp đầu xuân, khi các lễ hội truyền thống diễn ra sôi động, lượng du khách đổ về các điểm tâm linh trên cả nước tăng cao. Cùng với đó, hoạt động vận tải hành khách đường thủy cũng trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Trước yêu cầu đảm bảo an toàn cho người dân và du khách, các lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) cùng các cơ quan chức năng đã và đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, quyết liệt.
(ANTV) -Những tranh chấp về phí quản lý vận hành, quỹ bảo trì chung cư thời gian qua luôn là điểm nóng tại nhiều tòa nhà ở Hà Nội. Không ít vụ việc kéo dài nhiều năm, vượt cấp, gây bức xúc cho cư dân. Nhưng hiện đã có một thay đổi đáng chú ý bởi theo Quyết định số 25 sửa đổi, bổ sung của UBND TP Hà Nội: UBND cấp xã, phường sẽ trực tiếp giải quyết các tranh chấp về kinh phí quản lý vận hành và quỹ bảo trì đối với nhà chung cư không thuộc tài sản công.
(ANTV) - Đặc khu Lý Sơn đang phát triển mạnh về du lịch, từng bước trở thành Trung tâm du lịch biển, đảo, tuy nhiên, nhiều năm qua, việc để tồn tại tình trạng đổ phế thải, xà bần tràn lan không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn làm xấu Lý Sơn trong mắt du khách. Để giải quyết căn cơ vấn nạn này, UBND đặc khu Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi đã cho lắp đặt hàng loạt các camera giám sát, xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm.
(ANTV) - Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa thiết lập đường dây nóng để tiếp nhận, xử lý thông tin phản ánh vi phạm trong quản lý và sử dụng đất đai trên phạm vi cả nước.
(ANTV) - Hưởng ứng lời dạy của Bác Hồ: 'Mùa xuân là Tết trồng cây, làm cho đất nước càng ngày càng xuân', sau lễ phát động đầy khí thế của Bộ Công an, công an các đơn vị, địa phương trên toàn quốc cũng đã rộn ràng tổ chức ngày hội trồng cây đầu năm. Đây không chỉ là hoạt động cải thiện môi trường sinh thái, mà còn là cam kết của mỗi cán bộ, chiến sĩ và người dân trong việc xây dựng một Việt Nam xanh và bền vững.
(ANTV) - Giữ vững an ninh trật tự ngay từ cơ sở, đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ người dân là mục tiêu xuyên suốt mà lực lượng Công an cấp xã trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đang hướng tới. Với tinh thần chủ động, trách nhiệm và gần dân, nhiều đơn vị đã tạo được chuyển biến rõ nét trong cải cách hành chính, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân.
(ANTV) - Văn phòng Kiểm soát Tài sản nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ thông báo sẽ áp dụng chính sách cấp phép thuận lợi cho các đơn xin tái xuất khẩu dầu mỏ có nguồn gốc từ Venezuela sang Cuba.
