Tính lãi chậm nộp phạt - giải pháp nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm giao thông

Thông tư số 18/2023 của Bộ Tài chính, có hiệu lực từ ngày 5/5 vừa qua có nhiều điểm mới mà người vi phạm trong lĩnh vực giao thông đường bộ cần đặc biệt chú ý, như việc nếu không thực hiện nộp phạt đúng ngày. Người vi phạm sẽ phải chịu thêm 0,05% tổng số tiền phạt theo mỗi ngày chậm nộp phạt.

Nội dung này đang nhận được sự quan tâm đặc biệt từ phía người dân và các chuyên gia, bởi đây được xem như 1 giải pháp mạnh tay, để xử lý các trường hợp cố tình chây ỳ, chống đối, không có ý thức chấp hành.

TS Khương Kim Tạo, Chuyên gia giao thông cho biết: Đúng là kịp thời để uốn nắn các hành vi của nhân dân đang có sự chây ỳ trong nộp phạt, không phải họ không nộp phạt mà họ nộp rất chậm gây khó khăn trong công tác quản lý và thu phí phạt của nhà nước. Mục tiêu chúng ta hướng tới để thu tiền phạt không phải là thu cho ngân sách nhà nước mà là chúng ta thông qua cái việc sử phạt này chúng ta giáo dục nhân dân, nâng cao ý thức của nhân dân trong vấn đề tuân thủ luật TTATGT. Như vậy, thì việc nộp phạt đúng thời hạn cũng là yếu tố cần thiết phải nâng cao để nâng cao nhận thức của con người.

Còn về phía người dân, vẫn còn nhiều luồng ý kiến trái chiếu xung quanh vấn đề này. Đa phần đều cho rằng đây là giải pháp hợp lí để nâng cao ý thức chấp hành các quy định của pháp luật, và có tác động tốt đối với xã hội… Thế nhưng, nhiều người cũng đưa ra 1 vài ví dụ thực tế trong cuộc sống khiến việc áp dụng quy định này sẽ gây nhiều khó khăn bất tiện cho người vi phạm.

Anh Phạm Mạnh Hà, Hai Bà Trưng, Hà Nội đề xuất, em nghĩ nên để cho người dân khoảng 1 tháng hay cùng lắm 20 ngày. Nhiều khi người ta đi tỉnh các thứ công việc này kia nó cũng khó giải quyết. Mà mua xe thì có phải xe nào cũng sang tên đâu, nhiều khi chủ cũ người ta dính phạt nguội chẳng hạn xong người ta bán đi thì cũng khó.

Chị Bùi Thị Khánh Huyền, Đống Đa, Hà Nội cho biết: Tôi nghĩ là việc này khá là hợp lí để mọi người chấp hành nghiêm túc kỷ luật hơn, nhưng có cái là nếu họ không biết mình bị phạt thì sao ạ, phạt nguội. Ví dụ như bạn mình bạn ý còn không biết mình bị phạt, chỉ khi đi đăng kiểm mới biết. Thế thì cứ tính lãi theo ngày thì bao nhiêu tiền cho đủ cái lãi đấy. Thì tôi cũng chỉ lăn tăn mỗi cái đấy thôi. Chỉ mong các cơ quan chức có thể thông báo cho người dân biết là mình bị phạt. Nếu biết mình bị phạt bao nhiêu, con số cụ thể bị phạt thì mọi người có thể chủ động cân đối.

Những ví dụ thực tế mà người dân vừa đưa ra là hoàn toàn chính đáng, bởi hiện nay việc chấp hành quy định sang tên đổi chủ khi mua bán trao đổi phương tiện vẫn chưa phải là tuyệt đối. Ngay cả với phương tiện ô tô, đối với những xe có giá trị thấp, nhiều chủ xe vẫn sẵn sàng không sang tên đổi chủ để tiết kiệm chi phí. Còn đối với xe máy thì tỷ lệ còn thấp hơn nhiều.

Vậy nếu áp dụng theo thông tư mới này của Bộ Tài Chính, thì cái khó này sẽ đẩy cho ai? Người dân hay cơ quan thực thi nhiệm vụ?

Luật sư Nguyễn Chiến, Đại biểu Quốc hội khoá XIV cho biết: Những các điều khoản quy định ở đây nó còn đang rất rườm rà khó hiểu và có những cái quy định nó làm khó cho cơ quan xử lý vi phạm hành chính, khó cho cơ quan cưỡng chế, khó cho kho bạc và người dân. Dẫn đến chắc chắn sẽ xảy ra các trường hợp xung đột, xảy ra những tình huống người ta thắc mắc, tranh chấp nhau về thời điểm để tính tiền chậm nộp phạt, ở thời điểm nào và có căn cứ như thế nào là hợp lệ. Thì trong thông tư này chưa tính đến, vậy nên nó sẽ có tình huống trong thực tế, người ta sẽ không xác định được thời điểm nhận được quyết định xử phạt vi phạm hành chính chậm hay không chậm.

Theo các chuyên gia, hiện nay tình trạng cố tình chây ỳ việc nộp phạt tiền vi phạm vẫn còn ở mức cao. Chúng ta có thể nhìn thấy ngay ở những bãi xe vi phạm luôn trong tình trạng quá tải, do chủ phương tiện không chấp hành nộp phạt, thậm chí bỏ luôn phương tiện.

Chính vì vậy, thông tư này được đánh giá là có mục đích và tác động tốt cho xã hội, thế nhưng việc áp dụng vào thời điểm hiện tại có khả thi hay không? Khi mà những khó khăn vướng mắc của người dân, và cơ quan thực thi vẫn còn tồn tại.