Phương tiện mà đề án này hướng tới chủ yếu là ô tô và phạm vi thu phí ô tô là khu vực trong vành đai 3, phương tiện ngoài vành đai đi vào nội thành sẽ bị thu phí

Theo Sở GTVT Hà Nội, đây là giải pháp kinh tế nhằm hạn chế phương tiện cá nhân đi vào khu vực nội đô, giảm thiểu ùn tắc giao thông. Đề án sẽ nghiên cứu dựa trên hiện trạng mạng lưới đường, đáp ứng giao thông công cộng, điểm đỗ xe cũng như đặc điểm đi lại của người tham gia giao thông. Phỏng vấn 150 lái xe ô tô cá nhân và 350 hành khách nhằm xác định các điểm đi lại, nhận xét của người dân về dịch vụ thu phí. Dự toán kinh phí hết gần 500 triệu đồng. Nếu được thông qua dự toán, đề án dự kiến sẽ được hoàn thiện trong 3 tháng và trình HĐND thành phố vào cuối năm nay.

Liệu đề án này có thực sự khả thi ở thành phố có mật độ giao thông bậc nhất cả nước? Thu phí liệu có giảm được phương tiện ô tô cá nhân và giảm ùn tắc giao thông? Và nếu đề án có hiệu lực và đưa vào thực hiện liệu có ảnh hưởng gì đến lái xe, hành khách và chủ các phương tiện tham gia giao thông? Anh Nguyễn Anh Tuấn – một lái xe công nghệ ở Hà Nội tỏ ra khá quan ngại về đề án này: "Đề án này chưa chắc đã được người dân đồng thuận đâu. Nhà nước phải có những phương án, nếu để giảm ùn tắc giao thông phải xây dựng những con đường, mở rộng các tuyến đường thì đấy mới là phương án khả thi. Bây giờ xe cộ càng ngày càng phát triển, bảo đi thu phí người dân đồng thuận thì không sao, không đồng thuận thì cũng khó thực hiện. Chỉ có mỗi giải pháp giảm ùn tắc giao thông là mở rộng các tuyến đường, tuyến phố". 

Trước khi Sở GTVT đưa ra đề án thu phí ô tô vào nội đô, một số nước trên thế giới như Singapore, Anh đã thực hiện thành công việc thu phí này và được đánh giá cao. Theo ông Nguyễn Văn Quyền - Chủ tịch hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam, các nước thực hiện thành công việc thu phí ôtô vào nội đô vì họ giải quyết tốt vấn đề giao thông công cộng, phương tiện công cộng phải đáp ứng khoảng 50 đến 60% nhu cầu đi lại của người dân. Hiện nay ở Hà Nội, phương tiện công cộng mới đáp ứng trên 10%.

Ông Nguyễn Huy Đàm, một người dân sống ở quận Thanh Xuân, Hà Nội đồng tình với đề án trên của Sở GTVT. Tuy nhiên, ông cũng tỏ ra băn khoăn về vấn đề cơ sở hạ tầng và phương tiện công cộng hiện nay liệu có thực sự khả thi: "Đây là một chủ trương đúng. Nhưng làm cái đề xuất gì cũng phải tham khảo ý kiến người dân, nhà khoa học, nhà nghiên cứu về lĩnh vực này để người ta tìm hiểu. Còn về chủ trương này đúng thì người dân thực hiên các phương tiện thấy đúng thì người ta cho thu phí thôi. Nhưng để hạn chế thu phí, người ta không muốn cho xe vào thành phố thì người ta để xe ngoài vành đai 3 thì có địa điểm cho người ta đỗ xe không, để người ta đi phương tiện công cộng vào nội thành. Cái đó đã làm chưa? Tất cả hạ tầng cơ sở phải đầy đủ đã thì mới làm được chứ. Đề xuất này Sở GTVT cũng phải nghiên cứu, làm đầy đủ các bước đã, xong rồi mới đến lộ trình thu được, thu 1 năm 2 năm hay 6 tháng thì phải tiến hành".

Trong trường hợp, Hà Nội tiến hành thu phí ô tô vào nội đô, người dân sẽ

Theo thống kê, giai đoạn 2011-2016, trên địa bàn thành phố Hà Nội có gần 500 nghìn ôtô, chưa tính số ôtô vãng lai và xe của lực lượng công an, quân đội.

Dự báo với tốc độ tăng trưởng ô tô là 10,2%/ năm như hiện nay thì đến năm 2020, Hà Nội sẽ có hơn 843.000 ô tô, năm 2030 số ô tô là hơn 1,9 triệu xe.

Qua khảo sát, hiện Hà Nội có 27 điểm ùn tắc giao thông; riêng khu vực vành đai 3 hiện chiếm hơn 80% số điểm ùn tắc.

sử dụng xe máy làm phương tiện di chuyển để thay thế xe ô tô và đỡ phải nộp phí. Giảm xe ô tô trong khu vực nội thành xong cũng dễ dẫn đến bùng phát xe máy lưu thông. Trong khi đó Hà Nội còn có dự kiến sẽ hạn chế xe máy lưu thông tại một số tuyến đường. Và một câu hỏi cũng được dư luận đặt ra, nếu thu phí xe ô tô vào nội đô thì phí đó sẽ được sử dụng vào mục đích gì? Hệ thống phương tiện có được đầu tư đồng bộ để giảm ùn tắc từ nguồn phí này hay không? Lái xe Nguyễn Anh Tuấn trăn trở: "Nếu người đi nhiều thu thì rất khó chịu. Mà phí thu xong làm gì? Các nhà quản lý tính thu ra thì để làm gì? Không nên thu, mà phiền hà nhân dân hơn".

Cùng chung quan điểm đó, một lái xe taxi bày tỏ: "Tôi thấy phương án đấy không khả thi lắm, tiền thu phí sẽ đi về đâu, sau sẽ mục đích gì?"

Về mức lệ phí thu hiện nay chưa được nêu trong đề cương trình UBND thành phố nhưng Sở GTVT cho biết sẽ dao động với các loại phương tiện khác nhau.  Bác Nguyễn Trung Thành ở quận Hoàng Mai tỏ vẻ chưa đồng thuận với đề án này của Sở GTVT: "Thu ô tô định giá bao nhiêu tiền, vào giờ nào? Giờ chả biết bao nhiêu, cứ nói ào ào, phải có định mức phí thu xe. Mà người dân toàn người lao động, cán bộ công nhân viên, ngày đi làm, tối người ta về thì thu bao nhiêu, bây giờ đi vào trong thành phố 1 vé, ra 1 vé, người lao động là người khổ nhất. Giờ cứ nói thu phí chung chung thì khó lắm".

Như vậy, có thể thấy đề án thu phí ô tô vào nội đô của Sở GTVT thành phố Hà Nội vẫn còn tồn tại nhiều lỗ hổng, chưa được sự nhất trí cao của người dân. Muốn giảm ùn tắc giao thông phải xuất phát từ gốc rễ vấn đề, đề xuất giải pháp phải gắn với thực tế.

Phương Linh