Bên cạnh việc giảm rủi ro, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu còn là cách để tận dụng tốt hơn các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã ký kết. Các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới đã và đang mở ra cánh cửa lớn để hàng hóa Việt Nam tiếp cận các thị trường có sức mua cao với mức thuế ưu đãi. Tuy nhiên, để đi được vào sâu các thị trường này, doanh nghiệp Việt cần chủ động thay đổi tư duy, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, an toàn thực phẩm, lao động và môi trường. Quá trình này không chỉ giúp tăng khả năng xuất khẩu mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng Việt Nam trên toàn cầu.

Việc mở rộng sang các thị trường mới, đặc biệt là các khu vực như Trung Đông, châu Phi, Nam Mỹ và Đông Âu, là xu hướng cần được thúc đẩy. Đây là các khu vực đang có tốc độ tăng trưởng nhanh, nhu cầu tiêu dùng lớn nhưng ít được khai thác. Bên cạnh đó, các nước châu Phi và Nam Mỹ cũng có nhu cầu lớn đối với các sản phẩm dệt may, gạo, thủy sản và máy móc thiết bị, trong khi cạnh tranh ở các thị trường này còn tương đối thấp.

Về lâu dài, chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sẽ tạo điều kiện để Việt Nam phát triển nền sản xuất có chiều sâu, gia tăng giá trị nội địa, giảm xuất khẩu thô và chuyển mạnh sang xuất khẩu các sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp đầu tư vào đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và hướng tới phát triển bền vững.