Những thanh thiếu niên này đáng lẽ ra vẫn đang còn ngồi trên ghế nhà trường để học tập, là những chủ nhân tương lai của đất nước. Thế nhưng bốn đối tượng trong số đó vừa bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thái Nguyên khởi tố về hành vi cướp tài sản. Trước đó, trong các tháng 8 và 9 năm 2025, nhóm thanh niên này đã điều khiển xe mô tô đuổi theo, chặn xe của người đi đường, hành hung và cướp đi một số bộ phận của xe như đèn chiếu sáng, ống xả rồi bỏ chạy.

Theo Trung tá Bùi Huy Cường, Phó Trưởng phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Thái Nguyên, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà người vi phạm có thể bị xử lý hành chính hoặc hình sự. Với tội gây rối trật tự công cộng, mức phạt tù cao nhất có thể lên đến 7 năm; còn với các hành vi cố ý gây thương tích hoặc giết người, mức án cao nhất có thể là chung thân hoặc tử hình.

Ngày 18/9 vừa qua, Tòa án nhân dân Khu vực 1, tỉnh Thái Nguyên đã mở phiên tòa sơ thẩm xét xử 18 bị cáo, phần lớn là thanh thiếu niên, về tội gây rối trật tự công cộng. Chỉ từ những mâu thuẫn nhỏ nhặt, các đối tượng đã tụ tập, điều khiển xe mô tô thành đoàn, phóng nhanh, lạng lách, mang theo hung khí như dao, kiếm, tuýp sắt để truy đuổi, đánh nhau, gây náo loạn đường phố. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử tuyên phạt 7 bị cáo từ 15 đến 30 tháng tù giam, 11 bị cáo từ 15 đến 30 tháng tù treo. Đối với các đối tượng dưới 16 tuổi, chưa đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự, Tòa án quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường nơi cư trú.

Chỉ vì những phút bồng bột, bốc đồng, thích thể hiện bản thân hay a dua, đua đòi, thiếu hiểu biết pháp luật mà nhiều thanh thiếu niên đã phải trả giá đắt, vướng vào vòng lao lý – để lại nỗi đau và sự ân hận không chỉ cho chính các em mà còn cho cả gia đình. Trung tá Bùi Huy Cường cho biết thêm, người chưa thành niên phạm tội vẫn có thể bị xử lý hành chính hoặc hình sự theo quy định của pháp luật. Khi đã có tiền án, tiền sự, các em sẽ gặp nhiều khó khăn trong học tập, việc làm và tái hòa nhập cộng đồng, bởi những định kiến xã hội và trở ngại pháp lý. Nếu không được quan tâm, giáo dục kịp thời, đúng cách, rất dễ khiến các em tái phạm và trở thành tội phạm chuyên nghiệp.

Để nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, đấu tranh tội phạm đường phố, bên cạnh sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng Công an và các cơ quan chức năng, nhà trường, gia đình và các tổ chức xã hội cần phối hợp chặt chẽ trong việc quản lý, giáo dục và định hướng lối sống tích cực cho thế hệ trẻ. Theo ông Bùi Phú Huân, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Trần Quốc Tuấn (xã Quang Sơn, tỉnh Thái Nguyên), với những học sinh có biểu hiện vi phạm, nhà trường phối hợp giữa Ban Giám hiệu, Đoàn Thanh niên, giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh để kịp thời uốn nắn, phân tích cho các em hiểu rõ sai phạm và hình thành ý thức chấp hành pháp luật, đặc biệt là trong tham gia giao thông.

Thực tế cho thấy, tội phạm đường phố trong lứa tuổi thanh thiếu niên không chỉ là câu chuyện về sự thiếu hiểu biết hay nông nổi, mà còn là hệ quả của một quá trình thiếu quản lý và định hướng từ gia đình, nhà trường và xã hội. Mỗi bản án được tuyên ra không chỉ là sự trừng phạt, mà còn là một bài học cảnh tỉnh, là một tương lai bị đánh đổi. Nếu có sự quan tâm, định hướng đúng đắn ngay từ đầu, có lẽ đã không có những vụ án đáng tiếc như vậy xảy ra.