Trên khắp vành đai ngũ cốc của đông bắc Bosnia, những cánh đồng mới cày xới báo hiệu một mùa vụ mới với cả hy vọng và bất an. Đất đã được chuẩn bị, hạt giống đã được gieo trồng và hệ thống tưới tiêu đã sẵn sàng.

Nhưng ký ức về mùa vụ thất bại năm ngoái vẫn còn nặng nề, khi những người nông dân trồng ngũ cốc đã không thu hoạch được nhiều như mong đợi.

Ông JOVICA LAZIC – Nông dân Bosnia chia sẻ: “Năm ngoái, chúng tôi đã chịu tổn thất nặng nề. Có một số khác biệt giữa các hộ gia đình khác nhau, nhưng nhìn chung, sản lượng của chúng tôi thấp hơn từ 30 đến 50 phần trăm so với dự kiến ​​vì lượng mưa rất ít. Chúng tôi đang chấp nhận rủi ro lớn trong năm nay, đối mặt với thách thức lớn nếu tiếp tục sản xuất ngô.”

Rủi ro về mùa vụ năm nay đã được phản ánh trong dữ liệu khí hậu mới công bố. Báo cáo Tình hình khí hậu châu Âu năm 2024 do Cơ quan Biến đổi khí hậu Copernicus và Tổ chức Khí tượng Thế giới công bố đã xác nhận những gì nhiều nông dân ở đây đã trải qua.

Năm ngoái là năm nóng nhất được ghi nhận ở châu Âu, với các khu vực đông nam, bao gồm cả Bosnia, bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi nhiệt độ cao và hạn hán. Điều kiện thời tiết đang trở nên nóng hơn, khô hơn và khó lường hơn, đặc biệt là trong mùa sinh trưởng của cây trồng.

Ông STEVAN MESAROVIC – Nhà nghiên cứu nông nghiệp chia sẻ: “Biến đổi khí hậu đang làm tăng nhiệt độ và gây trở ngại cho người nông dân. Ở miền Trung và Đông Nam châu Âu, tất cả các ngày trong mùa vụ đều ấm hơn 2 độ C so với 50 năm trước.”

Trong khi Tây Âu phải chịu đựng những cơn bão và lũ lụt lớn, các khu vực phía đông như thế này lại chứng kiến ​​một số điều kiện khô hạn nhất từng được ghi nhận.

Ông STEVO LAZIC - Nông dân Bosnia cho biết: “Hồi trước, khi tôi còn trẻ, chúng tôi đã trải qua hạn hán, nhưng số lượng năm mùa màng bội thu thì nhiều hơn. Chúng tôi từng đầu tư ít hơn và thu hoạch nhiều hơn. Bây giờ, người ta cần đầu tư nhiều hơn, nhưng mùa này qua mùa khác đều khô hạn và năng suất rất thấp, đặc biệt là khi xét đến khối lượng công việc và đầu tư của nông dân cùng máy móc mà họ sử dụng. Chúng ta vẫn chưa biết tình trạng này có thể kéo dài được bao lâu nữa.”

Ông STEVAN MESAROVIC – Nhà nghiên cứu nông nghiệp cho biết: “Đó là một vấn đề lớn đối với những người sản xuất nông nghiệp và người nông dân. Họ không thể tự mình đối mặt với thách thức này, chúng ta phải xây dựng một chiến lược để đối phó và thực hiện một cách có hệ thống.”

Theo báo cáo gần đây, 69 phần trăm đất đai ở châu Âu có ít hơn 90 ngày sương giá vào năm ngoái, đây là mức thấp nhất được ghi nhận. Các nhà nghiên cứu cho biết những lựa chọn được đưa ra hiện nay sẽ định hình mức độ thích nghi của cộng đồng nông dân với tình hình mới.

Ông STEVAN MESAROVIC – Nhà nghiên cứu nông nghiệp chia sẻ: “Ngày nay, chúng ta phải trồng các loại ngũ cốc chịu nhiệt, năng suất cao, đắt hơn một chút. Những nông dân lớn tuổi khó thích nghi với sự thay đổi này. Tôi e rằng chúng ta có thể là thế hệ nông dân trồng ngũ cốc cuối cùng, nhưng đó là sự thật.”

Ông JOVICA LAZIC – Nông dân Bosnia chia sẻ: “Năm nay, một lần nữa, chúng tôi sẽ nhìn lên bầu trời và hy vọng rằng năm nay sẽ tốt hơn năm ngoái. Chúng tôi sẽ xem tương lai sẽ ra sao.”

Khi châu Âu tiếp tục ấm lên nhanh hơn bất kỳ châu lục nào khác, các trang trại của Bosnia cung cấp cái nhìn thoáng qua về những gì sắp xảy ra. Đối với những người nông dân ở đây, biến đổi khí hậu đang viết lại các quy tắc về cách thức, thời điểm và thậm chí là liệu có thể trồng cây cung cấp lương thực hay không.