Chú tê giác tên Thuza sống gần khu vực Vườn quốc gia Hwange bất ngờ bị nhiễm trùng mắt nghiêm trọng, chảy máu và liên tục dụi mắt. Các nhà bảo tồn lo ngại nếu mất thị lực, Thuza sẽ khó có thể sinh tồn trong môi trường hoang dã.

Trước tình huống khẩn cấp, Palm Beach Zoo & Conservation Society (Mỹ) đã phối hợp với chuyên gia hành vi động vật Angi Lacinak sang Zimbabwe để hỗ trợ điều trị.

Bà Angi Lacinak, người sáng lập Precision Behaviour cho biết: “Với số lượng động vật ít ỏi ở địa điểm này tại châu Phi, điều cần thiết là chúng ta phải cứu tất cả chúng. Vì vậy, khi nhận thông tin Thuza sẽ mất một mắt, một con tê giác mù là một con tê giác chết nên cho dù bất kể phải làm gì, chúng tôi sẽ đến đó và cố gắng cứu con tê giác bị thương”.

Thách thức đặt ra không hề nhỏ: làm sao đưa một con tê giác hoang dã nặng hàng tấn vào khu chuồng hẹp để nhỏ thuốc mắt – mà không cần gây mê hay cưỡng chế.

Giải pháp được đưa ra dựa trên phương pháp huấn luyện tích cực từng áp dụng tại sở thú ở Florida – nơi động vật được khuyến khích tự nguyện tham gia vào quá trình chăm sóc y tế.

Bằng cách sử dụng thức ăn yêu thích để tạo động lực, kết hợp tiếp xúc nhẹ nhàng và giúp Thuza dần làm quen với con người, nhóm chuyên gia đã từng bước xây dựng lòng tin.

Chỉ sau một tuần, họ đã có thể nhỏ thuốc vào mắt khi con vật đứng yên. Hai tuần sau, kỹ năng này được chuyển giao cho lực lượng bảo vệ địa phương để tiếp tục chăm sóc lâu dài.

Ông Daniel Terblanche, quản lý an ninh tại Imvelo Safari Lodges cho biết: “Tôi không nghĩ ở Zimbabwe có ai cho rằng huấn luyện tê giác đi vào máng hẹp lại là giải pháp. Thành thật mà nói, ban đầu chúng tôi thấy đó là ý tưởng khá điên rồ. Nhưng nếu không thử mọi cách để giải quyết vấn đề, chúng tôi có thể đã rơi vào tình thế rất khó khăn.”

Theo phân loại bảo tồn quốc tế, tê giác trắng phương Nam hiện ở mức “gần bị đe dọa”. Mỗi cá thể khỏe mạnh không chỉ góp phần duy trì quần thể, mà còn củng cố niềm tin vào các mô hình bảo tồn cộng đồng tại châu Phi.

Nhờ sự phối hợp giữa chuyên gia quốc tế và lực lượng địa phương, Thuza đã phục hồi thị lực và tiếp tục sinh sống trong môi trường tự nhiên.

Một câu chuyện cho thấy, trong công tác bảo tồn, đôi khi chìa khóa không chỉ nằm ở công nghệ hiện đại, mà còn ở sự kiên nhẫn, thấu hiểu và hợp tác vượt biên giới.