Giáo dục cho trẻ mắc hội chứng khó đọc tại Kenya

Giải quyết tình trạng này, tại một ngôi trường đặc biệt ở Kenya, cách dạy và cách học diễn ra hoàn toàn khác với hình dung quen thuộc về lớp học truyền thống. Không có bục giảng hay những bài thuyết trình kéo dài, thay vào đó là màu sắc, âm thanh, chuyển động và sự tương tác liên tục giữa thầy và trò.

Đây là một trong số ít cơ sở giáo dục tại Kenya áp dụng phương pháp giảng dạy chuyên biệt, được thiết kế riêng cho học sinh mắc chứng khó đọc và các dạng khó khăn học tập khác.

Tại trường Năng khiếu Rare Gem ở Kenya, các lớp học trông khác biệt so với nhiều trường học khác. Thay vì đứng trên bục giảng, các giáo viên sử dụng các bài học thực hành tập trung vào thị giác, thính giác và cảm xúc được thiết kế riêng cho các học sinh mắc hội chứng khó đọc. Mọi kiến thức – từ chữ cái đến con số – đều được chia nhỏ, dạy từng bước, với sự hỗ trợ của nhiều giáo cụ trực quan để giúp trẻ hiểu và ghi nhớ. Theo các giáo viên, phương pháp này giúp học sinh tiếp cận kiến thức theo đúng khả năng của mình, thay vì bị cuốn theo tốc độ chung của cả lớp.

Chị DOROTHY KIOTO, Giáo viên Trường Năng khiếu Rare Gem, Kenya cho hay: “Trong việc dạy đọc, chúng tôi thường sử dụng phương pháp đọc viết có cấu trúc, đó là một cách dạy có hệ thống. Bạn dạy từng bước một cho đến khi người học hiểu được những gì bạn đang dạy. Không phải phương pháp thuyết giảng mà ở đây, chúng tôi thường áp dụng phương pháp học tập cá nhân hóa.”

Tuy nhiên, thách thức không chỉ đến từ lớp học. Theo các giáo viên, một trong những rào cản lớn nhất lại xuất phát từ sự thiếu hiểu biết của phụ huynh. Nhiều gia đình chưa thực sự nhận thức được những khó khăn mà con em mình đang đối mặt, và vô tình gây áp lực khi kỳ vọng các em phải đạt thành tích giống như những trẻ không mắc chứng khó đọc.

Chị DOROTHY KIOTO, Giáo viên Trường Năng khiếu Rare Gem, Kenya nói: “Hầu hết phụ huynh không hiểu rằng con em họ cần rất nhiều sự hỗ trợ. Vì vậy, họ đặt nhiều kỳ vọng vào con em mình, điều này gây áp lực lên các em. Đó là thách thức đầu tiên. Thách thức khác là bạn thấy rằng với một số học sinh mắc chứng khó đọc, các em có thể cảm thấy việc đọc rất gian nan. Vì vậy với tư cách là một giáo viên, bạn phải tìm ra nhiều phương pháp khác để hỗ trợ việc học."

Chứng khó đọc ảnh hưởng tới khoảng 10% người học và là rào cản lớn đối với việc đọc – viết. Nếu không được hỗ trợ kịp thời, nhiều em phải đối mặt với sự so sánh, miệt thị, thậm chí là bạo lực học đường, khiến lòng tự trọng bị tổn thương nghiêm trọng.

Bà PHYLLIS MUNYI, Người sáng lập Trường Năng khiếu Rare Gem, Kenya phát biểu: “Nếu được phát hiện sớm và can thiệp sớm, các em sẽ cải thiện kỹ năng, học cách nhận biết khả năng của mình và hoàn thành chương trình học. Tuy nhiên, nếu không được phát hiện sớm, các em sẽ phải chịu nhiều thiệt thòi vì bị gọi bằng những cái tên khó nghe, bị so sánh với người khác, điều này làm giảm lòng tự trọng và đôi khi là nguyên nhân khiến các em bỏ học."

Bà Munyi thành lập ngôi trường này sau khi chính con trai bà phải đối mặt với những khó khăn học tập do chứng khó đọc nhưng không nhận được sự hỗ trợ phù hợp trong hệ thống giáo dục thông thường.

Em Jason Malak Atati nhớ lại quãng thời gian ở trường cũ, khi giáo viên không hiểu vì sao em không làm được bài tập và thường xuyên bị phạt. Không phải vì lười biếng, mà vì em không thể theo kịp cách dạy quá nhanh. Từ khi chuyển sang Rare Gem, mọi thứ đã thay đổi khi giáo viên dạy chậm lại, cho đến khi em thực sự hiểu bài.

Em JASON MALAK ATATI, Học sinh Trường Năng khiếu Rare Gem, Kenya chia sẻ: “Ở trường cũ, giáo viên không hiểu em, họ thường phạt em vì khi giao bài tậpem không làm. Không phải vì em lười biếng, mà vì em không hiểu gì về những gì họ dạy, vì họ dạy quá nhanh. Từ khi đến trường này, em đã tiếp thu bài học được tốt hơn.”

Từ chưa đầy 10 học sinh khi mới thành lập năm 2012, đến nay Rare Gem đã có hơn 200 em học sinh, chủ yếu mắc chứng khó đọc theo học, đồng thời tiếp nhận cả những học sinh tự kỷ và gặp khó khăn học tập khác. Trong bối cảnh dân số trẻ của Kenya – và của cả châu Phi – đang tăng nhanh, mô hình này cho thấy một thông điệp rõ ràng: giáo dục chỉ thực sự thành công khi không để bất kỳ đứa trẻ nào bị bỏ lại phía sau.