Giữa thị trấn Val di Non, thuộc tỉnh Trento, mỏ Tassullo nổi tiếng với loại đá dolomite khô, bền và ổn định. Tận dụng đặc tính đó, nhóm các nhà khoa học và doanh nghiệp địa phương đã bắt tay xây dựng trung tâm dữ liệu ngay trong lòng núi.

Ông GIULIANO CLAUDIO PERITORE, Chủ tịch Hiệp hội Nhà cung cấp Internet Ý cho biết: “Tôi bị cuốn hút ngay khi nghe nói về dự án này. Một trung tâm dữ liệu trong mỏ đá – điều tưởng chừng không thể, vì ta nghĩ mỏ luôn ẩm ướt. Nhưng ở Trentino, đá dolomite khô hoàn toàn, ổn định và lý tưởng cho công nghệ cao.”

Dự án Trentino DataMine được đồng tài trợ từ Quỹ Next Generation EU, sáng kiến phục hồi kinh tế hậu đại dịch, với tổng vốn hơn 50 triệu euro, trong đó gần 40% là vốn hỗ trợ từ Liên minh châu Âu.

Ông ROBERTO LORO, Giám đốc công nghệ Dedagroup, thành viên hội đồng dự án cho biết: “Chúng tôi lựa chọn nơi đây vì sự kết hợp độc đáo giữa an ninh vật lý và hiệu quả năng lượng. Môi trường ổn định, khô ráo và đặc biệt là thân thiện với môi trường.”

Trung tâm đặt sâu 100 mét dưới lòng đất, được bảo vệ khỏi động đất, sóng điện từ và các mối đe dọa an ninh mạng, nhờ vào chính lớp đá dày hàng chục mét bao quanh.  Điều thú vị là trung tâm dữ liệu hiện diện ngay bên cạnh kho bảo quản táo, rượu và phô mai nổi tiếng của vùng Trentino. Khi các máy chủ hoạt động, lượng nhiệt sinh ra sẽ được tái sử dụng để sưởi ấm cho các kho nông sản, còn hệ thống làm mát tự nhiên ở 12°C giúp tiết kiệm điện năng đáng kể.

Ông ROBERTO LORO, Giám đốc công nghệ Dedagroup, thành viên hội đồng dự án cho biết: “Chúng tôi mong dự án này không chỉ phục vụ dữ liệu mà còn tạo ra chuỗi cộng sinh năng lượng – nơi nhiệt của máy chủ làm ấm, còn lạnh từ kho rượu giúp làm mát hệ thống.”

Đồng hành cùng doanh nghiệp là Đại học Trento, nơi sẽ trực tiếp khai thác phần dữ liệu phục vụ nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI).

Giáo sư PAOLO GIORGINI, Đại học Trento cho biết: “Trong thế giới AI, trung tâm dữ liệu là nền tảng sức mạnh. Khi biết rằng một phần của DataMine sẽ phục vụ cho các nghiên cứu tại Trento, chúng tôi thực sự phấn khích.”

Ông DENNIS BONN, thành viên hội đồng Trentino DataMine cho biết: “Trên thế giới có một vài trung tâm dữ liệu dưới lòng đất, nhưng hầu hết phục vụ quân sự. Chúng tôi là mô hình dân sự đầu tiên trong môi trường khô tuyệt đối và an toàn tự nhiên – điều mà ngay cả Na Uy hay Mỹ cũng không có.”

Từ mỏ đá thành mỏ dữ liệu, hành trình chuyển đổi của vùng Trentino minh chứng cho sức sáng tạo của con người trong thời đại số, nơi năng lượng, môi trường và công nghệ cùng hòa quyện. Một “mỏ vàng” của thời đại số đang được khai phá, không phải khoáng sản, mà là dữ liệu.