Chính vì đặc thù về địa lý như vậy nên nhiều năm về trước xã Lượng Minh là một trong những “điểm nóng”, phức tạp, nhức nhối về an ninh, trật tự với các tên gọi như "thủ phủ ma túy".

Chúng tôi cùng Đại úy Nguyễn Văn Hùng, Bí thư Chi bộ, Trưởng Công an xã Lượng Minh đến bản tái định cư Xốp Mạt. Anh dẫn chúng tôi đi dọc những con đường mòn quanh co, nơi những ngôi nhà nhỏ nép mình dưới tán rừng. Dừng lại trước một căn nhà gỗ đơn sơ, anh chia sẻ với giọng trầm buồn: "Địa bàn xã Lượng Minh là một địa bàn phức tạp về các loại tội phạm như tội phạm ma túy, buôn bán người và đặc trưng là địa bàn trọng điểm, phức tạp về hai loại tội phạm này. Khi được nhận công tác, phân công nhiệm vụ về Công an xã Lượng Minh làm việc thì tôi cũng vô cùng trăn trở, suy nghĩ vì thực tế địa bàn này nóng như vậy, tôi có đủ sức để đảm nhiệm được công việc, vai trò lớn như vậy hay không."

Chặn nguồn cung, kéo giảm tội phạm ma túy

Để hiểu rõ hơn về địa bàn Xốp Mạt, chúng tôi tiếp tục cùng Đại úy Nguyễn Văn Hùng men theo con đường đất nhỏ, tìm đến ngôi nhà của một già làng uy tín trong bản. Giữa thung lũng yên ả, ngôi nhà gỗ của ông Lô Thanh Toàn hiện ra mộc mạc, những tấm vách đã bạc màu theo năm tháng.

Ngay từ cửa, chúng tôi chợt khựng lại bởi tiếng sáo ngân vang, trong trẻo mà da diết của ông Toàn. Âm thanh ấy len qua từng kẽ gỗ, quyện cùng tiếng gió thổi từ triền đồi, tạo thành một bản hòa ca vừa quen vừa lạ. Ngồi trên chiếc chiếu cũ trong gian nhà đơn sơ, ánh mắt ông Toàn trầm tư, đôi tay rắn rỏi nâng cây sáo. Mỗi giai điệu cất lên không chỉ mộc mạc, ngân dài, mà còn như khơi dậy cả một miền ký ức về bản làng từng oằn mình dưới bóng đen ma túy.

"Bản Xốp Mạt nổi tiếng nhiều người bán heroin. Dân ở đây không có trình độ, mấy ai học hết cấp ba đâu, rồi lại bị rủ rê. Lâu dần ma túy cũng lan xuống bọn trẻ, con cháu nghiện nhiều. Giai đoạn năm 2020–2023 tình hình căng thẳng lắm. Nhưng từ khi chú Hùng, Công an xã tăng cường về, tình hình được giải quyết căn bản. Cán bộ chỉ đạo dân, dân trong bản, trong xã cũng cùng tham gia. Trước có khi còn úp mở, che giấu nhau, giờ thì khác rồi. Từ ngày có chú Hùng về, xã dần ổn định, người dân yên tâm hẳn, không chỉ tôi mà cả bản đều yên tâm." - Ông Toàn chia sẻ.

Muốn giảm tội phạm trộm cắp thì địa bàn phải không có người nghiện. Vì vậy, mấy năm qua, Đại úy Nguyễn Văn Hùng và đồng đội của anh đã nỗ lực chặt đứt "nguồn cung" là các điểm bán lẻ, xây dựng "lá chắn" các ngõ ngách thẩm lậu ma túy vào địa bàn.

Chia sẻ về nhiệm vụ chuyển hóa địa bàn phức tạp về ma túy, Đại úy Nguyễn Văn Hùng bày tỏ quyết tâm đi đầu, không chỉ trong công tác đấu tranh phòng, chống ma túy mà còn trong giữ gìn an ninh trật tự ở xã miền núi này: 

" Khi Công an chính quy về địa bàn, với tinh thần nhiệt huyết tuổi trẻ, với lòng say nghề thì chúng tôi đã quyết tâm đấu tranh phòng, chống loại tệ nạn này và có những hiệu quả đặc thù rõ nét. Đảng, chính quyền địa phương cũng như nhân dân ghi nhận, đánh giá cao, thôi thúc chúng tôi càng gắn bó thêm với mảnh đất này. Hiện tại tôi cũng đã công tác tại địa bàn miền núi 8 năm rồi nên tôi càng yêu thêm, hiểu rõ hơn và với lòng nhiệt huyết đó, tôi phải cố gắng hết sức để làm sạch địa bàn, đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm để thay đổi vùng đất nóng này."

Với cương vị là Bí thư chi bộ, trưởng Công an xã Lượng Minh, Đại úy Nguyễn Văn Hùng luôn năng nổ đi đầu trong việc xuống cơ sở nắm bắt tình hình và tham mưu kịp thời cho Đảng ủy, chính quyền xã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, triển khai quyết liệt đề án “Xã biên giới sạch về ma túy”. Từ đó, mô hình “Bản, làng sạch về ma túy” đã được xây dựng và nhân rộng ở tất cả 10  bản trong xã.

Theo ông Nguyễn Văn Thắng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Lượng Minh, thành quả hôm nay chính là minh chứng rõ nét cho những nỗ lực bền bỉ, đóng góp to lớn và dấu ấn không thể phủ mờ của lực lượng Công an:

"Từ khi có lực lượng Công an chính quy về thì đã giúp Đảng ủy, chính quyền địa phương và nhân dân rất nhiều, ổn định rất tốt tình hình an ninh trật tự, đặc biệt là nạn ma túy được ổn định hẳn, giải phán gần như cơ bản không còn các tụ điểm ma túy phức tạp trên địa bàn. Tình hình tội phạm trên địa bàn được kéo giảm rất nhiều, cơ bản không xảy ra các vụ việc phức tạp hoặc các vụ việc tương đối lớn trên địa bàn; nhân dân và cán bộ, đảng viên rất an tâm để làm việc và sản xuất, kinh doanh."

Những phận đời bị lừa qua biên giới

Từ bản Xốp Mạt, chúng tôi tiếp tục cùng Đại úy Nguyễn Văn Hùng thêm 20 cây số lên bản Chẳm Puông. Con đường vào bản không dễ dàng: những khúc cua tay áo nối tiếp nhau, nhiều đoạn dốc dựng đứng phủ đá hộc lổn nhổn, có nơi bánh xe trượt như muốn rời khỏi mặt đường. Có đoạn, chúng tôi phải xuống xe, lội qua con suối cạn, lại có đoạn men theo vách núi chênh vênh, phía bên kia là vực sâu hun hút với dòng Nậm Nơn ngày đêm cuộn xiết. Mỗi mét đường đi qua đều chất chứa hiểm trở, đủ để chúng tôi cảm nhận được phần nào sự gian nan, thử thách mà người đảng viên trẻ này cùng đồng đội phải đối mặt suốt bao năm qua trên vùng đất biên viễn.

 Điểm dừng chân đầu tiên trong hành trình lên bản Chẳm Puông là ngôi nhà nhỏ của chị Nguyễn Thị T, nép mình khiêm nhường giữa triền đồi xanh thẳm. Ngay từ cổng, chị bước ra đón chúng tôi. Dáng người chị T nhỏ nhắn, gầy guộc vì năm tháng lam lũ, gương mặt dãi dầm nắng gió.

 Người phụ nữ ấy tuy nhỏ bé nhưng đã phải gồng mình vượt qua biết bao khắc nghiệt của cuộc sống. Chồng mất sớm, một mình chị nuôi bốn đứa con thơ, gánh nặng mưu sinh đè nặng trên đôi vai gầy. Cách đây vài năm, trong lúc túng quẫn, nghe theo lời rủ rê của một người đàn ông về việc sang Trung Quốc kiếm tiền, chị gạt nước mắt rời con mà đi. Nhưng nào ngờ, chuyến đi ấy lại biến thành chuỗi ngày u ám, đen tối, để lại những ám ảnh không dễ xóa nhòa.

Trong cuộc trò chuyện tại nhà, ban đầu chị T còn e dè vì là người Khơ Mú, tiếng Kinh chưa thật tròn vành. Thế nhưng, sự gần gũi, kiên nhẫn của Đại úy Nguyễn Văn Hùng khiến chị dần mở lòng, chậm rãi kể lại những gì đã trải qua. Theo chị T, mọi việc bắt đầu từ một cuộc gặp tình cờ trên xe, vì cả tin nên chị làm theo lời dẫn dụ. Những tháng ngày sau đó trở thành ký ức nặng nề, khiến chị luôn sống trong cảm giác lo sợ, mặc cảm.

Chia sẻ với chúng tôi, chị T cho biết, sau khi trở về địa phương, bản thân gần như không còn gì để bắt đầu lại. Thấu hiểu hoàn cảnh ấy, lực lượng Công an xã cùng chính quyền địa phương đã kịp thời hỗ trợ để chị ổn định cuộc sống, từng bước gây dựng lại kinh tế gia đình. “Các anh công an xã giúp đỡ, hỗ trợ cho 2 con bò, 1 đàn vịt… để có cái mà làm ăn,” chị T nói.

Ngồi bên cạnh chị T, anh Lương Văn Thuyên- em trai chị T, cũng là Tổ viên Tổ An ninh bản Chẳm Puông lặng lẽ dõi theo từng lời chị kể. Ngày chị gái bị lừa bán sang Trung Quốc, anh chính là người thấp thỏm, lo âu nhiều nhất. Giờ đây, khi thấy chị từng bước gây dựng lại cuộc sống, trong ánh mắt anh Thuyền vẫn còn vương nỗi xót xa của những ngày cũ, nhưng đã le lói niềm yên tâm, xen lẫn sự tin tưởng vào chặng đường mới của gia đình.

" Chị vất vả, chồng mất sớm. Chị đi làm không may mắn thì bị lừa, họ lừa đưa sang Trung Quốc. Thời điểm đó ít điện thoại, sóng cũng chưa có. Nhờ có chính quyền, Nhà nước hỗ trợ thì chị mới về được. Đến bây giờ, cuộc sống đã ổn định, có một đàn bò, một đàn vịt, nuôi nấng dần dần cũng yên tâm hơn. Cảm ơn Đảng, Nhà nước, cảm ơn chính quyền xã đã giúp đỡ, nhờ đó đến nay chị mới có được sự ổn định." - Anh Thuyên chia sẻ

 Đa số nạn nhân của tội phạm mua bán người là đồng bào dân tộc thiểu số ở những bản làng heo hút như Chẳm Puông, Moong, Xốp Cháo. Nơi ấy, thông tin còn hạn chế, đời sống khó khăn, trình độ dân trí chưa cao nên bà con dễ trở thành mục tiêu của những kẻ xấu lợi dụng. Với họ, vết thương không chỉ là nỗi nhọc nhằn cơm áo, mà còn là những ám ảnh tâm lý nặng nề. Nhiều người khi trở về sau những ngày tháng bị bán sang bên kia biên giới, mang trong mình tâm trạng bất an, e dè, có khi lặng lẽ thu mình, xa lánh người thân và cộng đồng, khó hòa nhập trở lại cuộc sống thường nhật.

Thấu hiểu những mất mát ấy, bởi đã nhiều năm gắn bó với mảnh đất này, Đại úy Nguyễn Văn Hùng, đảng viên luôn bám bản, bám dân nắm rõ từng phận đời. Anh cùng đồng đội và chính quyền địa phương kịp thời đưa ra những cách làm thiết thực, dang rộng vòng tay sẻ chia, giúp bà con xua đi mặc cảm, từng bước tìm lại niềm tin và gây dựng lại cuộc sống mới.

"Trong những trường hợp như vậy, chúng tôi phải nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, tình cảm của họ, sau đó tham mưu cho cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương hỗ trợ một phần kinh phí, cũng như cấp gia súc, gia cầm, vật nuôi để họ ổn định tư tưởng.  Đặc biệt, thông qua những người có uy tín như già làng, trưởng bản để tiếp xúc, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của nạn nhân. Từ đó, chúng tôi kịp thời đáp ứng, hỗ trợ, giúp họ hòa nhập cộng đồng, gắn bó với nhân dân. Hàng tháng, chúng tôi đều phân công cán bộ phụ trách địa bàn, thường xuyên tiếp cận, nắm bắt tình hình để kịp thời ngăn chặn, tránh phát sinh tội phạm. Bởi lẽ, nhiều trường hợp nếu không quan tâm sát sao, nạn nhân của mua bán người có nguy cơ trở thành đối tượng phạm tội."

 Rời bản Chẳm Puông, trong tai chúng tôi vẫn còn vọng lại tiếng dặn dò đầy nhiệt huyết của Đại úy Nguyễn Văn Hùng và nụ cười xen lẫn giọt nước mắt xúc động, biết ơn của người phụ nữ vừa bước ra khỏi cơn bão cuộc đời. Âm thanh và hình ảnh ấy đã chạm đến trái tim chúng tôi, trở thành minh chứng sống động cho niềm tin mà bà con nơi đây gửi gắm. Niềm tin vào những người chiến sĩ,  đảng viên công an xã luôn lặng lẽ giữ dân, giữ Đảng, giữ trọn bình yên từ tận gốc rễ của bản làng./.