Chính vì thế, Biển Đông được xác định không chỉ là vùng biển chiến lược, mà còn là trung tâm hàng hải quan trọng của thế giới, nên việc đảm bảo hòa bình, an ninh tại đây được xem là lợi ích và trách nhiệm chung của Việt Nam và thế giới.

Những ngày qua dư luận quốc tế đổ dồn sự chú ý vào Biển Đông khi nhóm tàu khảo sát Hải Dương Địa chất 8 của Trung Quốc đã xâm phạm và thăm dò địa vật lý trên vùng biển của Việt Nam. Hành động này đã vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế.

PGS.TS Vũ Thanh Ca - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lý biển và hải đảo phân tích: Vi phạm đầu tiên là  Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển. Trong đó đã quy định rất rõ ràng là vùng biển của quốc gia ven biển bao gồm nội thủy, lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. Trong đó lãnh hải có chiều rộng 200 hải lý tính từ đường cơ sở, và vùng thềm lục địa có chiều rộng tối đa là 350 hải lý tính từ đường cơ sở. Quốc gia ven biển có chủ quyền trong lãnh hải, có quyền chủ quyền và quyền tài phán trong vùng đặc quyền  kinh tế và thềm lục địa. Và bất cứ một quốc gia nào khác muốn thực hiện nghiên cứu khoa học trong vùng biển của quốc gia ven biển thì phải xin phép quốc gia ven biển, và chỉ được thực hiện việc nghiên cứu khoa học sau khi được quốc gia ven biển cho phép, đồng thời quốc gia đó phải mời quốc gia ven biển cử ít nhất 2 người lên tàu để đi cùng thực hiện việc nghiên cứu khoa học và được chia sẻ số liệu. Tuy nhiên, Trung Quốc đã hoàn toàn không xin phép Việt Nam khi mà xâm phạm vùng biển Việt Nam. Như vậy Trung Quốc đã vi phạm đầu tiên là  Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển.

Không chỉ Việt Nam mà nhiều quốc gia như  Mỹ, Nhật Bản đã lên tiếng phản đối các hành động làm gia tăng căng thẳng ở Biển Đông. Anh, Pháp, Đức ra tuyên bố chung kêu gọi hòa bình ổn định trên Biển Đông, trong khi Ấn Độ phản đối đe dọa hoặc dùng vũ lực. Bởi hành động này của Trung Quốc không chỉ vi phạm luật pháp quốc tế, mà đã xâm phạm nghiêm trọng tới quyền lợi biển của Việt Nam, gây phức tạp tình hình ở khu vực, ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định và an ninh hàng hải trên Biển Đông.

Việt Nam cũng khẳng định hết sức coi trọng hòa bình, an ninh, thượng tôn pháp luật ở Biển Đông và thiện chí giải quyết các bất đồng thông qua các biện pháp hòa bình, luôn coi trọng và mong muốn thúc đẩy quan hệ hữu nghị với Trung Quốc vì lợi ích của hai nước, nhân dân hai nước, và hòa bình, ổn định, an ninh khu vực và quốc tế, đồng thời kiên quyết, kiên trì bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của mình.

Biển Đông bao gồm một vùng biển diện tích khoảng 3,5 triệu km vuông. Biển Đông đóng vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế, an ninh trong khu vực và trên toàn cầu, là vùng biển có những tuyến giao thương nhộn nhịp nhất thế giới. Hàng triệu người dân trong khu vực đang trực tiếp hoặc gián tiếp kiếm sống từ các hoạt động hàng hải trên Biển Đông.  Vì thế, là một quốc gia ven bờ Biển Đông, Việt Nam luôn nỗ lực hành động vì sự ổn định và hòa bình trong khu vực, đảm bảo trật tự hàng hải dựa trên luật pháp quốc tế, giải quyết các vấn đề mới nổi bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với Hiến chương Liên Hợp Quốc và Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982 cùng với các điều luật quốc tế hiện hành khác.