Tại Uganda, những người phụ nữ thường chỉ được giao những công việc khó khăn, vất vả và không được phép nắm tài chính.

Chị MERIDAH NANDUDU, Người sáng lập Công ty Cà phê đặc sản Bayaaya chia sẻ: “Trước đây ở Uganda phụ nữ gần như không bao giờ đụng đến việc bán cà phê, họ chỉ làm những việc nặng nhọc với mức lương rẻ mạt. Họ phải trồng, làm cỏ, thu hoạch, xay xát, lên men hạt…và những người mang cà phê đi bán là đàn ông.”

Sinh ra tại một vùng quê nghèo ở Uganda, nơi chứng kiến rõ sự bất bình đẳng giới. Nandudu nhận thấy cao điểm bạo lực gia đình xảy ra trùng với thời gian bán hạt cà phê, khi những cặp đôi thường xuyên tranh cãi về số tiền thu được. Do đó, mục tiêu của chị Nandudu là đảo ngược quan niệm trọng nam khinh nữ ở Uganda.

Và chiến lược để hiện thực hóa mục tiêu này rất đơn giản: Trả giá cao hơn cho mỗi kg hạt cà phê khi người mang tới là phụ nữ.

Chị MERIDAH NANDUDU, Người sáng lập Công ty Cà phê đặc sản Bayaaya chia sẻ: “Chúng tôi nảy ra ý tưởng là trả giá cà phê của phụ nữ mang tới cao hơn một chút so với giá cà phê của đàn ông. Giá cụ thể là 200 shilling, nếu phụ nữ giao cà phê, gia đình đó sẽ kiếm được 200 shilling cộng thêm cho một kg, vì vậy điều đó thúc đẩy đàn ông tin tưởng hơn vào người phụ nữ trong gia đình. Khi người phụ nữ tham gia và việc kinh doanh, họ sẽ nắm rõ được giá cả, từ đó họ được tham gia thảo luận cùng với những thành viên khác về kinh tế gia đình. Thông qua ý tưởng này, chúng tôi đã chứng kiến ​​mức độ bạo lực giới giảm mạnh, và chúng tôi tin rằng người phụ nữ đang được trao quyền.”

Nadudu tốt nghiệp khoa xã hội học của một trong những Đại học hàng đầu Uganda năm 2015, với số tiền học phí do cha chị kiếm được từ nghề trồng cà phê.

Hiểu được giá trị từ những hạt cà phê mang lại, chị quyết tâm thành lập Công ty Cà phê đặc sản Bayaaya, có nghĩa là tình chị em. Công ty ra mắt vào năm 2018, hoạt động giống như những công ty khác mua cà phê trực tiếp từ nông dân và chế biến để xuất khẩu. Nhưng Bayaaya ấn tượng ở chỗ tập trung vào quyền phụ nữ và có các sáng kiến ​​như hợp tác xã tiết kiệm mà các thành viên có thể góp vốn và vay tiền. Ngoài ra công ty cũng hỗ trợ nông dân khi giá cà phê giảm mạnh, hay trong giai đoạn mùa thấp điểm.

Chị MERIDAH NANDUDU, Người sáng lập Công ty Cà phê đặc sản Bayaaya cho biết: “Điều quan trọng đối ở công ty chúng tôi là phụ nữ là tham gia vào chuỗi giá trị cà phê. Rõ ràng chúng tôi là những người quản lý mọi việc từ chăm sóc con cái, nội trợ cho tới trồng trọt, chăm sóc, thu hái cà phê…Chồng chỉ là người đi bán. Chúng tôi mong muốn mọi người hiểu được giá trị của người phụ nữ khi tạo ra những hạt cà phê đặc sản ở Uganda.”

Nhóm kinh doanh của chị Nandudu hiện có hơn 600 phụ nữ, tăng hàng chục người so với năm 2022. Số nhân công nữ này chiếm khoảng 75% số lượng nông dân đã đăng ký sản xuất cà phê đặc sản Bayaaya tại nông trại của chị. Đây là loại cà phê đạt tiêu chuẩn cao nhất về chất lượng, có giá trị cao phục vụ xuât khẩu.

Chị JULIET KWAGA, Nông dân chia sẻ: “Bây giờ tôi có thể tự mua thực phẩm, tự đưa con tới trường, và tự cầm đồng tiền do chính mình làm ra. Không như trước đây tôi hoàn toàn phụ thuộc vào chồng. Từ việc muốn mua sách cho con, mua thuốc cho bản thân hay những thứ nhỏ nhất tôi cũng không được quyết định.”

Ngành cà phê đặc sản, thị trường của những hạt cà phê ngon nhất đã phát triển mạnh mẽ trên toàn cầu trong những năm gần đây. Đây là một lĩnh vực đòi hỏi sự chú trọng đến chất lượng, kỹ thuật, và trải nghiệm người tiêu dùng cũng như các giá trị về đạo đức và trách nhiệm xã hội tạo ra nhiều cơ hội phát triển cho lao động nữ.