Từ 30/6, xe máy bắt buộc phải kiểm định khí thải

Với hơn 70 triệu phương tiện đang tham gia giao thông, việc triển khai quy định này đang đặt ra nhiều thách thức. Đó là bài toán về hạ tầng kiểm định còn hạn chế; về chi phí và thời gian của người dân; số lượng lớn xe cũ khó đạt chuẩn, cũng như công tác quản lý, giám sát trong điều kiện xe máy vẫn là phương tiện đi lại chủ yếu của xã hội hiện nay.

Xe máy - phương tiện chính của hàng chục triệu người trên cả nước, đồng thời cũng là một trong những nguồn phát thải gây ô nhiễm không khí lớn nhất tại các đô thị lớn trên cả nước.

Như tại Hà Nội, với hơn 7 triệu xe máy, một nguồn phát thải khổng lồ được thải ra môi trường mỗi ngày từ những ống xả. Không khí luôn ngột ngạt và ô nhiễm, đặc biệt là vào mỗi khung giờ cao điểm. Đây là cảm nhận chung của nhiều người khi thường xuyên lưu thông trên đường.

Chính vì thực tế này mà mới đây, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành, quy chuẩn khí thải xe mô tô, xe gắn máy có hiệu lực từ ngày 30/6/2026. Điều này có nghĩa là tất cả xe máy lưu hành sẽ phải kiểm định khí thải theo 4 mức tương ứng với năm sản xuất.

Mức 1: xe sản xuất trước 2008

Mức 2: xe 2008–2016

Mức 3: xe 2017–30/6/2026

Mức 4: xe từ 1/7/2026 trở đi

Việc kiểm định phải được thực hiện tại các cơ sở kiểm định được cấp phép với thiết bị đo đạt chuẩn theo quy định pháp luật.

Tuy nhiên, hiện vẫn còn không ít ý kiến lo ngại cho rằng, với con số khổng lồ là hơn 70 triệu phương tiện trên cả nước, cùng với mạng lưới cơ sở kiểm soát khí thải xe máy thưa thớt như hiện nay, thì liệu chúng ta có làm được việc này hay không? Hay lại gây khó khăn cho người dân để chấp hành được quy định của pháp luật.

Một trong những băn khoăn lớn nhất hiện nay đó là vẫn còn 1 số lượng rất lớn xe máy cũ nát hiện vẫn đang lưu hành và phần lớn lại thuộc sở hữu của nhóm đối tượng người thu nhập thấp trong xã hội. Vậy nếu kiểm định không đạt 1 trong 4 mức theo quy định thì phương án xử lý ra sao?

Việc bắt buộc kiểm định khí thải xe máy từ ngày 30/6/2026 là một bước tiến quan trọng nhằm giảm ô nhiễm không khí và hướng tới một môi trường sống lành mạnh hơn. Tuy nhiên, để quy định thực sự đi vào cuộc sống, ngoài chính sách pháp lý còn cần một hệ thống kiểm định đủ mạnh, lộ trình rõ ràng và sự hỗ trợ phù hợp cho người dân. Đây là những yếu tố sẽ quyết định để mục tiêu bảo vệ môi trường thực sự đi vào cuộc sống chứ không chỉ dừng lại ở văn bản, giấy tờ.