(ANTV) - "Đối chiếu với mục đích ban đầu và thực tiễn hiện nay, việc tiếp tục giao cho Bộ GD&ĐT tổ chức biên soạn thêm một bộ sách bằng ngân sách nhà nước là không cần thiết"
Là nhận định của PGS.TS Trần Thị Tâm Đan, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội khóa IX, đại biểu Quốc hội 5 khóa (VII, VIII, IX, X, XI).
PGS Tâm Đan cũng nhấn mạnh, việc Bộ GD&ĐT không tổ chức biên soạn sách giáo khoa vừa tiết kiệm được ngân sách nhà nước, vừa rút ra bài học tâm đắc, đó là giáo dục có thể xã hội hoá được.
- Bà đánh giá thế nào về thực tiễn bước đầu triển khai xã hội hóa việc biên soạn, xuất bản sách giáo khoa của ngành GDĐT trong thời gian qua?
Việc thực hiện một chương trình có một số sách giáo khoa thực hiện trên quan điểm đổi mới giáo dục của Nghị quyết 29. Nếu làm được sẽ phát huy trí tuệ của các nhà khoa học, nhất là đội ngũ nhà giáo có kinh nghiệm dạy học, có nhận thức, hiểu biết về đổi mới tham gia biên soạn sách giáo khoa. Đội ngũ biên soạn sách giáo khoa đông đảo, nhờ đó trẻ em được tiếp xúc kiến thức đa dạng. Tôi cho rằng, chủ trương này rất đúng.
Quan điểm về chương trình và sách giáo khoa đã có sự thay đổi rất lớn. Trước đây, vai trò sách giáo khoa rất quan trọng. Nhưng hiện nay, chúng ta thấy rõ bản chất vấn đề, rằng chương trình mới quyết định. Do tầm quan trọng của chương trình nên nhà nước, mà cụ thể là Bộ GD&ĐT phải tổ chức hoạt động xây dựng chương trình, tổ chức hội đồng thẩm định sách giáo khao.
Được trực tiếp tham gia vào quá trình này cũng với rất nhiều nhà khoa học, nhà giáo có kinh nghiệm, uy tín, tôi thấy rằng, cả hai hoạt động đều được Bộ GD&ĐT tổ chức tốt, có trình tự, nghiêm túc, khách quan và sẵn sàng tiếp thu ý kiến để chỉnh sửa.
Cá nhân tôi cho rằng, cả 5 bộ sách giáo khoa được Bộ GD&ĐT thẩm định đều đạt yêu cầu. Tất nhiên, không có gì hoàn hảo ngay từ đầu cả, các thành viên tham gia đã cố gắng tối đa, còn chất lượng, hiệu quả, tác động đến đâu, thực tiễn sẽ trả lời.
Sau này, khi thử thách vào thực tiễn, chúng ta phải đợi và không ai cấm Bộ GD&ĐT khi thấy gì chưa hợp lý thì có thể chỉnh sửa, bổ sung. Cái chính là không đặt sách giáo khoa là quan trọng nhất nên giáo viên, nhà trường hoàn toàn có quyền chọn cái gì tốt, phù hợp nhất để đưa vào giảng dạy.
- Quan điểm của bà ra sao nếu tiếp tục giao Bộ GD&ĐT tổ chức biên soạn một bộ sách giáo khoa nữa bằng tiền ngân sách nhà nước để “chủ động triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới” theo quy định của Nghị quyết 88?
Chúng ta đều biết, xưa nay Bộ GD&ĐT biên soạn sách bằng tiền ngân sách. Khi bàn về việc triển khai thực hiện xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa, vấn đề chính được đặt ra tại thời điểm đó là, chúng ta chưa dự báo được xã hội có tham gia đầu tư cho viết sách giáo khoa hay không. Vì thế, mới đưa ra phương án có thể Bộ GD&ĐT phải chuẩn bị, tổ chức viết một bộ sách, phòng trường hợp không ai tham gia xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa.
Còn trong trường hợp phương án xã hội hóa được hưởng ứng, những nhà đầu tư chấp nhận rót vốn vào giáo dục thì nhà nước không cần chi ngân sách nữa. Giờ mới vỡ lẽ, thì ra xã hội ta có không ít tổ chức, cá nhân hăng hái, sẵn sàng đầu tư cho giáo dục và cụ thể là viết sách giáo khoa.
Chúng ta nhìn vào nhiều nước trên thế giới, muốn phát triển chất lượng giáo dục đều phải xã hội hóa.
Việc giao cho Bộ GD&ĐT tổ chức biên soạn một bộ sách giáo khoa trong giai đoạn đầu là phương án dự phòng. Đối chiếu với mục đích ban đầu và nhu cầu của thực tiễn hiện nay, rõ ràng, việc tiếp tục giao cho Bộ GD&ĐT tổ chức biên soạn thêm một bộ sách giáo khoa bằng ngân sách nhà nước là không cần thiết.
- Vậy để giải quyết bài toán Nghị quyết 88 của Quốc hội giao “Bộ GD&ĐT tổ chức biên soạn một bộ sách giáo khoa”, bà có đề xuất gì?
Như đã nói ở trên, Bộ GD&ĐT tổ chức xã hội hóa làm sách nghiêm túc rồi, tốt rồi, bởi thế hiện nay chúng ta có 5 bộ sách giáo khoa đạt yêu cầu. Vì vậy, rõ ràng không cần tiêu tốn tiền ngân sách làm bộ thứ 6 để dự phòng nữa.
Chưa kể, trực tiếp tham gia biên soạn các bộ sách giáo khoa lớp 1 vừa rồi đều là những người giàu kinh nghiệm, cố gắng và am hiểu. Nếu vẫn giao Bộ GD&ĐT tổ chức biên soạn thêm một bộ sách giáo khoa nữa thì cũng vẫn huy động những nhà khoa học, nhà giáo đó thôi.
Nghị quyết 88 quy định dự phòng phương án Bộ GD&ĐT tổ chức biên soạn một bộ sách giáo khoa. Tuy nhiên, kết quả thực tiễn hiện nay đã trả lời, dự phòng không cần nữa thì nên thôi. Làm gì cũng cần dựa vào thực tiễn. Nghị quyết cũng để vào thực tiễn, để thực hiện công việc tốt hơn. Thay đổi xuất phát từ thực tiễn là điều rất cần.
Ta tiết kiệm được ngân sách nhà nước và rút ra được một bài học rất tâm đắc, đó là giáo dục có thể xã hội hoá được. Qua lần này, nếu có quan điểm tốt, cơ chế, chính sách tốt, thì nhiều tổ chức, cá nhân sẵn sàng đầu tư xã hội hóa cho giáo dục và giáo dục triển khai xã hội hóa có khả năng thành công.
Tôi tin sự sáng suốt của Quốc hội khi nghe Bộ GD&ĐT trình bày rõ ràng, thẳng thắn về vấn đề này.
Ngân sách định dùng để làm sách có thể thu lại hoặc để đầu tư cho trang thiết bị giáo dục hay cho giáo dục miền núi. Giáo dục Việt Nam còn cần đầu tư nhiều lắm, ngay như chi cho đào tạo lại cho giáo viên, bồi dưỡng thực sự, bồi dưỡng tri thức, nhận thức của họ kĩ hơn, nhằm thay tư duy của họ, với kiến thức mới hơn, tốt hơn.
Xin cảm ơn bà!
Theo VTC NEWS
(ANTV) - Ngày 16/5, Đại học Quốc gia Hà Nội đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống - 16/5/1906 - 16/5/2026 và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại Lễ kỷ niệm.
(ANTV) - Đêm giao lưu nghệ thuật đặc biệt tôn vinh tình quân dân và những giá trị văn hóa bền vững của đồng bào Tây Bắc - một sự kiện đặc biệt mang tên "Vì bình yên bản làng". Đây là điểm nhấn nổi bật của chuỗi sự kiện báo chí, truyền thông do Cục Truyền thông CAND phối hợp Công an tỉnh Sơn La tổ chức từ ngày 13 đến 17/5/2026. Khán giả có thể xem trực tiếp chương trình tại đây:
(ANTV) - Tinh gọn bộ máy không chỉ là giảm số lượng mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức. Chỉ thị 18 của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 08/5/2026 tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng cán bộ, công chức chính quyền địa phương cấp xã, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới.
(ANTV) - Cửa khẩu Kim Thành là điểm trung chuyển lớn về hàng hóa, phương tiện và lao động của tỉnh Lào Cai. Giữa không khí giao thương sôi động, những cuộc kiểm tra ma túy đột xuất vẫn âm thầm diễn ra cả ngày lẫn đêm. Từ khu vực kho bãi, bến hàng đến các khu nhà trọ, Công an phường Lào Cai phối hợp với Đồn Công an Kim Thành và Tổ công tác tăng cường phòng, chống ma túy Công an tỉnh Lào Cai từng bước siết chặt, khép kín “vòng kiểm soát” ma túy ngay từ địa bàn cơ sở.
(ANTV) -Ngày 14/5, tại Cửa khẩu quốc tế Tân Nam (xã Tân Biên, tỉnh Tây Ninh), Ban Chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Tây Ninh phối hợp với các lực lượng chức năng tiếp nhận 127 công dân Việt Nam do phía Campuchia trục xuất và bàn giao về nước.
(ANTV) - Một vụ cháy lớn bùng phát tại bãi chứa rác tạm của Nhà máy xử lý rác miền Bắc ở xã Nghĩa Giang, tỉnh Quảng Ngãi đến nay vẫn chưa thể dập tắt hoàn toàn. Vụ việc xảy vào khoảng 13 giờ ngày 14/5, tạo ra lượng lớn khói bụi gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến cuộc sống của nhiều hộ dân sống gần khu vực nhà máy.
(ANTV) - Calbee, công ty có trụ sở tại Tokyo chuyên sản xuất khoai tây chiên và ngũ cốc thông báo sẽ thay đổi bao bì của 14 sản phẩm bắt đầu từ 25/5. Theo đó, bao bì các gói snack này chỉ còn màu đen và trắng, nhằm ứng phó linh hoạt với các điều kiện địa chính trị đang thay đổi nhanh chóng.
(ANTV) - Ngày 16/5, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị “Công bố định hướng chiến lược khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Đại học Quốc gia Thành phố giai đoạn 2026–2030” và Lễ ký kết thỏa thuận phối hợp triển khai nhiệm vụ giữa Trung tâm Đổi mới sáng tạo Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh với các trường đại học thành viên.
(ANTV) - Xung đột đã cướp đi tuổi thơ của nhiều trẻ em tại Gaza. Có những đứa trẻ ra đi mãi mãi, trong khi nhiều em phải chịu tổn thương sâu sắc khi mất người thân, trường học bị phá hủy, không được học tập hay vui chơi trong hòa bình. Giữa những đống đổ nát tại dải Gaza, tiếng nhạc và những bước nhảy breakdance đang mang lại niềm vui hiếm hoi cho nhiều trẻ em Palestine giữa khói lửa chiến tranh.
(ANTV) - Công an tỉnh Bình Dương cũ (nay là thành phố Hồ Chí Minh) đã ra quyết định truy nã đối với 3 đối tượng cùng về tội Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác.
