Trong bối cảnh hiện nay, đổi mới giáo dục đã trở thành nhu cầu cấp thiết và là xu thế mang tính toàn cầu. Một trong những đột phá chiến lược và đúng đắn đã được Đảng, Nhà nước xác lập là xã hội hóa giáo dục - động lực then chốt giúp hệ thống giáo dục quốc dân chuyển mình theo hướng hiện đại, linh hoạt và hiệu quả hơn.
Tầm nhìn chiến lược trong bối cảnh toàn cầu hóa
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ, giáo dục Việt Nam đứng trước yêu cầu cấp thiết phải đổi mới căn bản, toàn diện để thực hiện sứ mệnh “nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”.
Từ những năm 2000, chủ trương xã hội hóa giáo dục đã được khẳng định rõ trong các văn bản chỉ đạo quan trọng: Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (khóa XI) đã thông qua Nghị quyết số 29/NQ-TW ngày 4/11/2013 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.
Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28/11/2014 về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông, góp phần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.
Ngày 27/3/2015, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 404/QĐ-TTg phê duyệt Đề án đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông. Văn bản mới nhất của Đảng là Kết luận số 91-KL/TW ngày 12/8/2024 của Bộ Chính trị xác định 8 nhiệm vụ để tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013. Chính phủ đã ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 91 của Bộ Chính trị tại Nghị quyết số 51/NQ-CP ngày 18/3/2025.
Trên cơ sở tổng kết hơn 20 năm thực hiện Nghị quyết 29 của Trung ương và phân tích yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới, sắp tới đây, Bộ Chính trị sẽ ban hành Nghị quyết về hiện đại hóa, đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đến năm 2045.
Tại Hội nghị tổng kết năm học 2023-2024, triển khai nhiệm vụ năm học 2024-2025 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã khẳng định, giáo dục và đào tạo cần phải được quan tâm đúng mức để tạo động lực thúc đẩy phát triển đất nước nhanh và bền vững.
Thủ tướng lưu ý, để thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; cùng với sự lãnh đạo, quản lý, điều hành của Đảng, Nhà nước và ngành Giáo dục, cần sự quyết tâm, nỗ lực và hành động của mỗi thầy cô giáo, mỗi học sinh, mỗi phụ huynh, mỗi gia đình, cộng đồng và toàn xã hội. Điều này cho thấy quan điểm của người đứng đầu Chính phủ về vai trò trung tâm của giáo dục, khẳng định tầm quan trọng của việc huy động mọi nguồn lực xã hội cùng tham gia, đồng hành trong công cuộc chấn hưng giáo dục nước nhà.
Bên cạnh đó, Thủ tướng yêu cầu tổ chức thực hiện hiệu quả phương châm: "Lấy học sinh, sinh viên làm trung tâm, chủ thể; thầy cô giáo là động lực; nhà trường làm bệ đỡ; gia đình là điểm tựa; xã hội là nền tảng".
Nỗ lực để thay đổi chất lượng giáo dục
Triển khai từ năm học 2020-2021, Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là một cuộc cải cách lớn, chuyển trọng tâm từ “dạy chữ” sang “dạy người”, giúp học sinh phát triển toàn diện về phẩm chất và năng lực; tăng cường giáo dục kỹ năng sống, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp; mở rộng các môn học lựa chọn theo sở thích, định hướng nghề nghiệp của học sinh; đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng vì sự tiến bộ của người học.
Bên cạnh đó, các nhà trường, các giáo viên được trao quyền chủ động lựa chọn sách giáo khoa, xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp với thực tiễn. Trong khi đó, các bộ sách giáo khoa đều được biên soạn theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực, các chủ đề, bài học tạo điều kiện cho giáo viên đổi mới phương pháp và hình thức dạy học, khuyến khích học sinh tích cực, chủ động trong học tập, chú trọng phát triển tư duy phản biện, sáng tạo và kỹ năng thực hành.
Phần lớn các ý kiến đều cho rằng, chủ trương “một chương trình, nhiều sách giáo khoa” phù hợp với xu hướng của giáo dục thế giới, đồng thời tạo điều kiện để cơ sở giáo dục lựa chọn được sách giáo khoa phù hợp với đối tượng học sinh và điều kiện của mình. Từ cơ chế độc quyền với một bộ sách giáo khoa duy nhất do Nhà nước biên soạn và phát hành, đến nay, cả nước đã có ba bộ sách chính gồm “Kết nối tri thức với cuộc sống”, “Chân trời sáng tạo” và “Cánh Diều” cùng hàng trăm đầu sách giáo khoa khác đã được đưa vào sử dụng trong các nhà trường.
Việc xã hội hóa đã mang lại sự phong phú về tài liệu học tập, giúp giáo viên và nhà trường có thêm lựa chọn, đồng thời thúc đẩy sự sáng tạo và đổi mới trong phương pháp giảng dạy.
Cùng với đó, việc nhiều nhà xuất bản, chuyên gia và giáo viên cùng tham gia biên soạn sách giáo khoa đã huy động một lượng lớn trí tuệ và tài nguyên xã hội, góp phần nâng cao chất lượng sách học liệu.
Bên cạnh đó, việc xã hội hóa sách giáo khoa góp phần giảm áp lực ngân sách cho Nhà nước, thúc đẩy phát triển tài liệu số, ứng dụng công nghệ trong giáo dục, được coi là một đòn bẩy giúp thúc đẩy chất lượng dạy và học.
Chia sẻ về vấn đề này, Thạc sĩ Trần Thị Mai - Phó trưởng khoa Giáo dục Tiểu học, Trường Bồi dưỡng cán bộ Giáo dục Hà Nội cho biết: “Là người công tác trong ngành giáo dục, tôi cho rằng việc có nhiều bộ sách giáo khoa là bước tiến tích cực, giúp giáo viên chủ động lựa chọn tài liệu phù hợp với học sinh và điều kiện dạy học. Điều này cũng khuyến khích sự cạnh tranh, sáng tạo trong biên soạn sách giáo khoa, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục”.
Theo góc nhìn của Thạc sĩ Trần Thị Mai, việc “một chương trình, nhiều bộ sách” mang lại thuận lợi như: tăng tính linh hoạt cho giáo viên, đa dạng hóa cách tiếp cận nội dung và khuyến khích sáng tạo trong dạy học. Tuy nhiên, cũng không tránh khỏi một số khó khăn trong kiểm tra đánh giá, đòi hỏi giáo viên phải đầu tư thời gian nghiên cứu kỹ lưỡng hơn. Vì vậy, việc bồi dưỡng hỗ trợ chuyên môn để phát huy hiệu quả mô hình này luôn cần thiết.
“Là giảng viên của Trường Bồi dưỡng cán bộ giáo dục Hà Nội, có nhiệm vụ bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên các cấp của thành phố, chúng tôi luôn đồng hành cùng với giáo viên, bồi dưỡng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ xây dựng kế hoạch giáo dục; hỗ trợ dạy học các môn học theo Chương trình Giáo dục phổ thông năm 2018. Đây cũng có thể coi là việc bổ trợ thêm cho giáo viên khi sử dụng sách giáo khoa làm phương tiện dạy học đạt kết quả cao nhất”, Thạc sĩ Trần Thị Mai nói thêm.
Nguồn lực xã hội hóa – Điểm tựa cho phát triển toàn diện
Không chỉ riêng sách giáo khoa, xã hội hóa đã góp phần cải thiện diện mạo hệ thống giáo dục cả về chất lượng và cơ sở vật chất: Mạng lưới trường ngoài công lập ngày càng mở rộng, với hàng nghìn trường tư thục, hàng chục nghìn nhóm lớp mầm non tư nhân. Các trường đại học tư thục ngày càng khẳng định vị thế trong hệ thống giáo dục đại học.
Sử dụng nguồn lực xã hội hóa cho giáo dục không phải là câu chuyện mới tại các nước trên thế giới. Tại Mỹ, mô hình “charter school” rất phổ biến. Đây là loại hình trường công đặc cách hay trường ủy quyền do tư nhân xây dựng và quản lý nhưng được chính phủ tài trợ và giám sát. Ở các quốc gia Bắc Âu (như Phần Lan, Thụy Điển, và Na Uy), xã hội hóa tập trung vào sự hợp tác giữa các cơ quan Nhà nước và cộng đồng nhằm xây dựng một hệ thống giáo dục công mạnh mẽ, miễn phí và có chất lượng cao.
Tại Nhật Bản và Hàn Quốc, xã hội hóa giáo dục thể hiện qua sự đóng góp tích cực của các tập đoàn lớn và cộng đồng. Các doanh nghiệp thường tham gia vào công tác đào tạo nghề và tài trợ cho các chương trình giáo dục kỹ thuật, đặc biệt là tại các trường trung học và đại học.
Cùng với xu hướng chung của thế giới, trong những năm qua, xu hướng xã hội hóa giáo dục tại Việt Nam ngày càng trở nên rõ nét hơn với sự tham gia của các thành phần ngoài Nhà nước vào cung cấp dịch vụ giáo dục.
Các trường tư thục và cơ sở giáo dục ngoài công lập ngày càng phát triển, tuy nhiên, hệ thống giáo dục công vẫn giữ vai trò chủ đạo và chịu sự kiểm soát chặt chẽ từ Nhà nước. Trong khi đó, tại các cơ sở công lập, hoạt động xã hội hóa giáo dục đã góp phần vào mục tiêu xây dựng trường, lớp ngày càng khang trang, sạch, đẹp, tạo điều kiện tốt nhất cho học sinh đến trường học tập, rèn luyện.
Tuy nhiên, xã hội hóa không đồng nghĩa với thương mại hóa, mà là quá trình huy động toàn xã hội tham gia một cách minh bạch, có trách nhiệm vào sự nghiệp giáo dục. Việc tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa theo hướng công bằng, hiệu quả và nhân văn chính là bước đi cần thiết để hiện thực hóa tầm nhìn về một nền giáo dục nhân văn, khai phóng và bền vững trong kỷ nguyên toàn cầu.
Theo Báo Nhân dân
(ANTV) - Sáng ngày 26/2, chủ trì Lễ phát động “Tết trồng cây năm 2026 - Vì một Việt Nam xanh” của Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an nêu rõ, kể từ Tết Nguyên đán Canh Tý năm 1960 - Tết đầu tiên nhân dân ta hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến nay, Tết trồng cây đã trở thành phong trào quần chúng sâu rộng, nét đẹp văn hóa truyền thống của Việt Nam mỗi dịp xuân về.
(ANTV) - Theo báo cáo mới nhất của Liên hợp quốc, tình hình nhân đạo tại Somalia đang xấu đi nghiêm trọng khi khoảng 6,5 triệu người, tương đương gần 1/3 dân số, rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực ở mức khủng hoảng. Hạn hán kéo dài, xung đột và thiếu hụt nguồn tài trợ quốc tế đang đẩy hàng triệu gia đình, đặc biệt là trẻ em, vào nguy cơ suy dinh dưỡng và đói nghèo ngày càng trầm trọng.
(ANTV) - Hôm nay, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an cùng đoàn công tác của Bộ Công an cũng đã thăm và chúc Tết Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Hưng Yên.
(ANTV) - Mỗi dịp đầu xuân, khi các lễ hội truyền thống diễn ra sôi động, lượng du khách đổ về các điểm tâm linh trên cả nước tăng cao. Cùng với đó, hoạt động vận tải hành khách đường thủy cũng trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Trước yêu cầu đảm bảo an toàn cho người dân và du khách, các lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) cùng các cơ quan chức năng đã và đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, quyết liệt.
(ANTV) -Những tranh chấp về phí quản lý vận hành, quỹ bảo trì chung cư thời gian qua luôn là điểm nóng tại nhiều tòa nhà ở Hà Nội. Không ít vụ việc kéo dài nhiều năm, vượt cấp, gây bức xúc cho cư dân. Nhưng hiện đã có một thay đổi đáng chú ý bởi theo Quyết định số 25 sửa đổi, bổ sung của UBND TP Hà Nội: UBND cấp xã, phường sẽ trực tiếp giải quyết các tranh chấp về kinh phí quản lý vận hành và quỹ bảo trì đối với nhà chung cư không thuộc tài sản công.
(ANTV) - Đặc khu Lý Sơn đang phát triển mạnh về du lịch, từng bước trở thành Trung tâm du lịch biển, đảo, tuy nhiên, nhiều năm qua, việc để tồn tại tình trạng đổ phế thải, xà bần tràn lan không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn làm xấu Lý Sơn trong mắt du khách. Để giải quyết căn cơ vấn nạn này, UBND đặc khu Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi đã cho lắp đặt hàng loạt các camera giám sát, xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm.
(ANTV) - Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa thiết lập đường dây nóng để tiếp nhận, xử lý thông tin phản ánh vi phạm trong quản lý và sử dụng đất đai trên phạm vi cả nước.
(ANTV) - Hưởng ứng lời dạy của Bác Hồ: 'Mùa xuân là Tết trồng cây, làm cho đất nước càng ngày càng xuân', sau lễ phát động đầy khí thế của Bộ Công an, công an các đơn vị, địa phương trên toàn quốc cũng đã rộn ràng tổ chức ngày hội trồng cây đầu năm. Đây không chỉ là hoạt động cải thiện môi trường sinh thái, mà còn là cam kết của mỗi cán bộ, chiến sĩ và người dân trong việc xây dựng một Việt Nam xanh và bền vững.
(ANTV) - Giữ vững an ninh trật tự ngay từ cơ sở, đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ người dân là mục tiêu xuyên suốt mà lực lượng Công an cấp xã trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đang hướng tới. Với tinh thần chủ động, trách nhiệm và gần dân, nhiều đơn vị đã tạo được chuyển biến rõ nét trong cải cách hành chính, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân.
(ANTV) - Văn phòng Kiểm soát Tài sản nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ thông báo sẽ áp dụng chính sách cấp phép thuận lợi cho các đơn xin tái xuất khẩu dầu mỏ có nguồn gốc từ Venezuela sang Cuba.
